به گزارش آتیه آنلاین، در فاصله سال ۱۴۰۲ تا ابتدای سال ۱۴۰۵، در مجموع ۶۸۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه فرسوده اسقاط شده و صرفه‌جویی حاصل از خروج این وسایل از چرخه تردد، از ۲ میلیارد لیتر بنزین فراتر رفته است. آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد که اجرای طرح‌های اسقاط و جایگزینی خودروهای فرسوده، علاوه بر کاهش مصرف سوخت، به کاهش انتشار آلاینده‌های ناشی از فعالیت ناوگان حمل‌ونقل نیز کمک کرده است.
به گزارش مهر، در بازه ۲۴ ماهه سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، تعداد ۵۵۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه اسقاط شده و میزان صرفه‌جویی بنزین در این مدت حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون لیتر بوده است.
بررسی عملکرد سالانه طرح اسقاط نشان می‌دهد که میزان صرفه‌جویی بنزین در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون لیتر بوده است. این رقم در سال ۱۴۰۴ و در یک دوره ۱۲ ماهه به ۴۹۰ میلیون لیتر رسیده است. تفاوت میزان صرفه‌جویی در این دو سال، ضرورت بررسی روند اجرای برنامه‌های نوسازی و عوامل مؤثر بر نتایج آنها را نشان می‌دهد.
خروج خودروهای فرسوده از چرخه تردد و جایگزینی آنها با وسایل نقلیه کم‌مصرف‌تر می‌تواند تقاضای سوخت را کاهش دهد و فشار بر منابع تأمین و توزیع فرآورده‌های نفتی را کمتر کند. با این حال، میزان اثرگذاری این طرح به نوع وسیله نقلیه، میزان پیمایش، مصرف سوخت پیش از اسقاط و مشخصات فنی خودروی جایگزین بستگی دارد.
آمارهای عملکرد برنامه اسقاط در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ از کاهش انتشار چند آلاینده مهم حکایت دارد. بر این اساس، میزان کاهش انتشار مونوکسید کربن ۳۵۶ هزار تن، هیدروکربن‌های نسوخته ۲۹ هزار تن، اکسیدهای نیتروژن ۲۲ هزار تن و دی‌اکسید کربن ۳ میلیون و ۲۷۰ هزار تن اعلام شده است.
متوسط کاهش سالیانه انتشار مونوکسید کربن ۸.۹ درصد، هیدروکربن‌های نسوخته ۷.۱ درصد، اکسیدهای نیتروژن ۶.۴ درصد و دی‌اکسید کربن ۲.۵ درصد گزارش شده است. این آلاینده‌ها از پیامدهای احتراق سوخت در وسایل نقلیه هستند و در آلودگی هوا و آثار زیست‌محیطی حمل‌ونقل نقش دارند. مونوکسید کربن بر سلامت انسان اثر می‌گذارد، هیدروکربن‌های نسوخته در شکل‌گیری آلودگی فتوشیمیایی نقش دارند و اکسیدهای نیتروژن نیز در تولید ذرات ثانویه و آلودگی هوا مؤثرند. دی‌اکسید کربن هم از مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی است.
بررسی آمار ماهانه سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد میزان صرفه‌جویی بنزین در طول سال روند ثابتی نداشته است. این رقم از ۳۰ میلیون لیتر در فروردین به ۱۰۰.۸ میلیون لیتر در مرداد رسید و در شهریور و مهر به‌ترتیب ۸۸.۵ و ۶۹.۵ میلیون لیتر ثبت شد. آبان با ۱۴۵.۶ میلیون لیتر، بیشترین میزان صرفه‌جویی ماهانه را به خود اختصاص داد. این رقم در آذر ۹۸.۷ میلیون لیتر، دی ۸۴.۸ میلیون لیتر، بهمن ۷۸.۴۵۲ میلیون لیتر و اسفند ۵۷.۸ میلیون لیتر بود.
در سال ۱۴۰۴ نیز صرفه‌جویی بنزین ادامه داشت. میزان آن در فروردین ۲۷.۱ میلیون لیتر، اردیبهشت ۶۸.۲ میلیون لیتر و خرداد ۴۸.۴ میلیون لیتر گزارش شد. این رقم در تیر و مرداد به‌ترتیب ۲۶.۸ و ۲۸ میلیون لیتر و در شهریور ۴۴.۳ میلیون لیتر بود. همچنین در آذر ۵۲ میلیون لیتر، دی ۳۵ میلیون لیتر، بهمن ۳۰ میلیون لیتر و اسفند ۱۹ میلیون لیتر صرفه‌جویی ثبت شد.
خودروهای فرسوده به دلیل فناوری قدیمی موتور و افت عملکرد قطعات، در بسیاری از موارد سوخت بیشتری مصرف می‌کنند و آلایندگی بالاتری دارند. با این حال، صرف اسقاط یک وسیله نقلیه برای تحقق تمام منافع مورد انتظار کافی نیست؛ زیرا اگر خودروی فرسوده با وسیله‌ای پرمصرف جایگزین شود، بخشی از صرفه‌جویی سوخت و کاهش آلایندگی از بین می‌رود.
بر همین اساس، تداوم برنامه نوسازی ناوگان، جایگزینی مؤثر خودروهای فرسوده با وسایل نقلیه کم‌مصرف و ارزیابی مستمر نتایج می‌تواند به بهبود مدیریت مصرف انرژی و کاهش آلودگی ناشی از حمل‌ونقل کمک کند.
