به گزارش آتیه‌آنلاین، هم‌زمان، مازندران نیز در حال تدوین نقشه‌ای برای ساماندهی بلندمرتبه‌سازی است؛ طرحی که با هدف جذب سرمایه‌گذاری گردشگری، تعیین مناطق مجاز ساخت برج و جلوگیری از توسعه نامتوازن شهری دنبال می‌شود. موافقت با ساخت یک هتل در نوشهر نیز یکی از نتایج تازه این سیاستگذاری است.
یکی از مهم‌ترین مصوبات پانزدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری در آبان ۱۴۰۵، بررسی ضوابط ساخت‌وساز در عرصه‌های در معرض فرونشست زمین بود. مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی این چارچوب را با هدف تعیین شرایط فنی و ایمنی احداث بنا در چنین مناطقی تهیه کرده است.
بر اساس گزارش روزنامه دنیای اقتصاد در ۱۲ آبان، شورای عالی شهرسازی و معماری «چارچوب مطالعات امکان‌سنجی احداث ساختمان در توسعه شهری مناطق دارای فرونشست زمین» را تصویب کرده است. مطابق این تصمیم، ممنوعیت کلی توسعه شهری در پهنه‌های فرونشستی همچنان برقرار است، اما در شرایطی که توسعه در این اراضی به دلایل ضروری اجتناب‌ناپذیر باشد، امکان بررسی آن با انجام مطالعات تخصصی، رعایت تمهیدات فنی و ایمنی و تأیید مراجع قانونی وجود دارد.
به این ترتیب، قرار نیست هر زمینی که در معرض فرونشست قرار دارد، مجوز ساخت بگیرد؛ بلکه میزان خطر، وضعیت زمین و امکان ایمن‌سازی باید پیش از هرگونه بارگذاری جدید بررسی شود. همچنین شناسایی پهنه‌هایی که ممکن است در سال‌های آینده با فرونشست مواجه شوند، در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است.
اسکندر صیدایی، رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور، خرداد امسال هشدار داد که میانگین فرونشست زمین در ایران بالاتر از استانداردهای جهانی است. به گفته او، نرخ این پدیده در مناطق مختلف کشور از چند میلی‌متر تا چند ده سانتی‌متر در سال متغیر است و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی مهم‌ترین عامل آن به شمار می‌رود.
برخی گزارش‌های پیشین سازمان نقشه‌برداری نیز از ثبت نرخ‌های بسیار بالای فرونشست در نقاط مختلف کشور حکایت دارند. برای نمونه، در خرداد ۱۴۰۴ نرخ یک تا ۳۱ سانتی‌متر در سال برای پهنه‌های مختلف کشور اعلام شده بود.
| شاخص | اطلاعات اعلام‌شده |
|---|---|
| نرخ فرونشست در ایران | از چند میلی‌متر تا چند ده سانتی‌متر در سال |
| عامل اصلی | برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی |
| استان‌های مورد اشاره دبیر شورای عالی شهرسازی | گلستان، خراسان رضوی، فارس و تهران |
| مناطق درگیر فرونشست تهران | بخش‌های جنوبی و غربی استان |
در کنار ضوابط فرونشست، یکی دیگر از موضوعات مهم جلسه شورای عالی شهرسازی، بررسی پیشنهاد ساخت یک هتل در نوشهر بود که با رعایت ضوابط بلندمرتبه‌سازی و ملاحظات توسعه گردشگری مورد موافقت قرار گرفت.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که مدیریت استان مازندران به دنبال تدوین طرحی یکپارچه برای تعیین محدوده‌های مجاز و ممنوع بلندمرتبه‌سازی است. غلامرضا کاظمیان، دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری، اعلام کرده است که این طرح کاربری‌های مختلف از جمله مسکونی و گردشگری را پوشش می‌دهد، اما اولویت بلندمرتبه‌سازی در استان با پروژه‌های گردشگری خواهد بود.
پیش از این نیز در مهرماه، مدیرکل راه و شهرسازی مازندران از بررسی طرح مدیریت یکپارچه بلندمرتبه‌سازی با حضور مسئولان استانی خبر داده بود. در این مطالعات، علاوه بر جانمایی ساختمان‌های بلند، ظرفیت زیرساخت‌ها، تراکم جمعیت و امکان ارائه خدمات شهری نیز مورد توجه قرار گرفته است.
عبدالرضا کریم‌پور، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مازندران، نیز ۲۷ مهر از بررسی مطالعات این طرح و ارزیابی پهنه‌های دارای ظرفیت بلندمرتبه‌سازی خبر داد و بر ضرورت تناسب توسعه کالبدی با توان زیرساختی مناطق تأکید کرد.
در نهایت، آنچه از مجموعه تصمیم‌های جدید برمی‌آید، تلاش برای تغییر الگوی توسعه شهری است؛ الگویی که قرار است میان نیاز به تأمین زمین، جذب سرمایه‌گذاری و توسعه گردشگری از یک سو و محدودیت‌های طبیعی، فرونشست زمین و ظرفیت زیرساخت‌ها از سوی دیگر تعادل برقرار کند. با این حال، موفقیت این سیاست بیش از هر چیز به اجرای دقیق نقشه‌های خطر، نظارت بر ساخت‌وساز و جلوگیری از تبدیل استثناهای قانونی به مجوزی عمومی برای توسعه در زمین‌های پرخطر وابسته است.
