کمیسیون اروپا تیک‌تاک را به کوتاهی در حفاظت از سلامت روان کاربران متهم کرده است؛ زیرا این پلتفرم با نمایش پیوسته محتواهایی که ممکن است اختلالات خوردن و اضطراب را تشدید کنند، کاربران را در معرض آسیب قرار می‌دهد. این پرونده مستقیما مدل کسب‌وکار تیک‌تاک را هدف گرفته است.
نهاد ناظر اتحادیه اروپا روز جمعه در حکمی مقدماتی اعلام کرد الگوریتم این پلتفرم «می‌تواند زیان‌بار باشد» و کاربران جوان و آسیب‌پذیر را به «مسیرهایی از محتوا می‌کشاند که خروج از آن‌ها به‌سادگی ممکن نیست».
بررسی‌ها نشان داده است این شبکه اجتماعی چینی، با ۱۸۹ میلیون کاربر در اتحادیه اروپا، نتوانسته مانع نمایش مکرر محتواهایی درباره موضوعاتی مانند تصویر ذهنی از بدن یا انزوا شود؛ محتواهایی که ممکن است اضطراب و اندوه ایجاد کنند یا اختلالات خوردن و مشکلات سلامت روان را تشدید کنند.
مقام‌های اروپایی تاکید کردند که تحقیقات آن‌ها بر محتواهای قانونی متمرکز بوده است؛ محتواهایی که ممکن است هرکدام به‌تنهایی مشکل‌ساز نباشند، اما تماشای ده‌ها ویدئو با موضوعی یکسان می‌تواند در مجموع به سلامت روان کاربران آسیب برساند.
به گفته این مقام‌ها، تدابیر حفاظتی تیک‌تاک برای کاهش اثر موسوم به «تله محتوایی» کارآمد نبوده است. این اصطلاح به وضعیتی اشاره دارد که الگوریتم با نمایش محتواهای محدود و تکراری، کاربران را برای مدت طولانی‌تری در پلتفرم نگه می‌دارد. برای مثال، اگر کاربری گزینه «علاقه‌مند نیستم» را در ویدئویی درباره الگوهای غذایی انتخاب کند، الگوریتم همچنان محتواهای مشابهی درباره رژیم غذایی و تصویر بدن به او پیشنهاد می‌دهد. همچنین، تازه‌سازی صفحه محتوا فقط وقفه‌ای کوتاه در نمایش پیوسته مطالبی با یک موضوع مشخص ایجاد می‌کند.
«هنّا ویرکونن»، مسئول ارشد سیاست‌گذاری فناوری در کمیسیون اروپا گفت: «هر بار که کاربر در تیک‌تاک صفحه را بالا می‌کشد یا ویدئویی را پسند می‌کند، الگوریتم محتواهای مشابه بیشتری به او نشان می‌دهد و او را به مسیری از محتوا می‌کشاند که خروج از آن به‌سادگی ممکن نیست. تیک‌تاک باید تلاش‌های خود را برای حفاظت از سلامت و رفاه کاربران، از جمله افراد زیر سن قانونی، افزایش دهد.»
سخنگوی تیک‌تاک در واکنش به این اتهام‌ها گفت: «کمیسیون مجموعه‌ای از اظهارات را مطرح کرده که اساسا نادرست است و ساختار پلتفرم ما و تعهدمان به ایمنی کاربران را تحریف می‌کند. ما سابقه‌ای قوی در حفاظت از جامعه کاربران خود داریم و در عین حال، کنترل مستقیم و ساده‌ای بر تجربه محتوایی در اختیار آن‌ها قرار می‌دهیم.»
این شرکت می‌گوید سیاست‌هایش انتشار محتوایی را که اختلالات خوردن یا رفتارهای پرخطر در زمینه کنترل وزن را ترویج می‌کند، ممنوع کرده است. تیک‌تاک همچنین اعلام کرده که در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، بیش از ۷۹ میلیون کاربر در اتحادیه اروپا از گزینه «علاقه‌مند نیستم» یا فیلترهای کلمات کلیدی برای حذف محتواهای ناخواسته استفاده کرده‌اند.
بنیاد «مولی رز» که به یاد مولی راسل، دختر ۱۴ ساله‌ای تاسیس شده است که در سال ۲۰۱۷ پس از مواجهه با حجم زیادی از محتوای زیان‌بار آنلاین خودکشی کرد، از یافته‌های کمیسیون استقبال کرده است. این بنیاد نتایج تحقیقات را اقدامی مهم برای پاسخ‌گوکردن تیک‌تاک در قبال الگوریتمی دانست که جوانان را به مسیرهایی از ناامیدی می‌کشاند.
نظرسنجی این بنیاد در اوایل سال جاری نشان داد که در طول یک هفته، نزدیک به نیمی از دختران و یک‌سوم نوجوانان بریتانیایی با محتواهایی درباره خودکشی، خودآزاری و اختلالات خوردن در شبکه‌های اجتماعی مواجه شده‌اند. این بنیاد از نهاد ناظر بریتانیا، آفکام، خواست تحقیقاتی را درباره الگوریتم «بسیار زیان‌بار» تیک‌تاک آغاز کند.
تحقیقات اتحادیه اروپا مستقیما مدل کسب‌وکار تیک‌تاک را هدف گرفته است؛ مدلی که بر نگه‌داشتن کاربران در حال تماشای محتوا و پیمایش صفحه برای هرچه بیشتر تمرکز دارد. مقام‌های اروپایی خواهان تغییر طراحی بخش «For You» یا «برای شما» هستند تا کاربران کنترل بیشتری بر محتواهایی داشته باشند که به آن‌ها نمایش داده می‌شود.
یکی از مقام‌های کمیسیون اروپا به خبرنگاران گفت: «ما در حال بررسی یک مدل کسب‌وکار هستیم.» او افزود مدلی که عمدتا بر افزایش میزان تعامل کاربران متمرکز باشد، «می‌تواند خطراتی ایجاد کند»، به‌ویژه برای افراد زیر سن قانونی و بزرگسالان آسیب‌پذیر.
این یافته‌ها بخشی از تحقیقات گسترده‌تری است که در فوریه ۲۰۲۴ و بر اساس قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا آغاز شد. این قانون شرکت‌های بزرگ اینترنتی را ملزم می‌کند برای پیشگیری از طیف وسیعی از آسیب‌ها، از انتشار اطلاعات نادرست گرفته تا صدمه به سلامت روان، اقدام کنند.
کمیسیون پیش‌تر هم اعلام کرده بود که تیک‌تاک با طراحی «اعتیادآور» برخی قابلیت‌های خود، از جمله پیمایش بی‌پایان صفحه، مقررات اتحادیه اروپا را نقض کرده است. این شرکت در آن زمان یافته‌های اولیه کمیسیون را «تصویری کاملا نادرست و بی‌اساس از پلتفرم ما» خوانده و اعلام کرده بود که به آن اعتراض خواهد کرد.
شکایتی دیگر درباره نبود شفافیت در مورد پرداخت‌کنندگان هزینه تبلیغات تیک‌تاک هم در دسامبر گذشته، پس از آن حل‌وفصل شد که این شرکت تعهدات الزام‌آوری برای تغییر سیاست‌های خود پذیرفت.
تیک‌تاک اکنون فرصت دارد پرونده تحقیقات را بررسی و از خود دفاع کند. این شرکت همچنین می‌تواند با تغییر نظام پیشنهاددهنده محتوا، از جریمه‌شدن جلوگیری کند. بااین‌حال، اگر مقام‌های اتحادیه اروپا یافته‌های اولیه را تایید کنند، این پلتفرم ممکن است به پرداخت جریمه‌ای معادل حداکثر ۶ درصد از گردش مالی جهانی خود محکوم شود.
منیع: گاردین
