یخچال‌ها و فریزرهای سوپرمارکت‌ها در نقاط مختلف اروپا هدف حملات سایبری قرار گرفته‌اند؛ حملاتی که با دسترسی به سامانه‌های متصل به اینترنت، دمای تجهیزات سرمایشی را افزایش داده و موجب فساد یا از بین رفتن مقادیر زیادی مواد غذایی شده است.
روز دوشنبه، یخچال‌ها و فریزرهای بیش از ۱۰۰ فروشگاه در چند کشور اروپایی دچار افزایش دما شدند. این حملات از ماه گذشته آغاز شده بود؛ زمانی که صدها سوپرمارکت در فرانسه با مواد غذایی فاسد و خسارت به تجهیزات سرمایشی روبه‌رو شدند. هزینه این خسارت‌ها میلیون‌ها یورو برآورد شده است.
هنوز مشخص نیست چه کسانی پشت این حملات قرار دارند و هدف نهایی آن‌ها چیست. بااین‌حال، دامنه حملات از فرانسه به دیگر کشورهای اروپا و حتی ایالات متحده گسترش یافته است.
در بلژیک و لوکزامبورگ، شرکت خرده‌فروشی «دلهایز» اعلام کرد ده‌ها فروشگاه آن هدف یک «حادثه فناوری اطلاعات» قرار گرفته‌اند. شرکت «کارفور» هم از بروز مشکلات سرمایشی در حدود ۱۵ شعبه از مجموع ۷۰۰ فروشگاه خود در بلژیک خبر داد. گروه کولرویت که فروشگاه‌های اسپار را به‌صورت فرانشیز اداره می‌کند، اعلام کرد پنج فروشگاهش تحت تاثیر قرار گرفته‌اند.
در سوئد، سامانه‌های سرمایشی هفت فروشگاه از مجموع ۸۰۰ فروشگاه «کوآپ» دچار اختلال شدند؛ اختلال‌هایی که از توقف کامل فعالیت تا کارکرد محدود تجهیزات را دربر می‌گرفت. شرکت ایکیا هم اعلام کرد یکی از مراکز آن در شهر مونس بلژیک، که رستوران هم دارد، هدف حمله سایبری قرار گرفته است.
خسارت‌ها در برخی موارد قابل‌توجه بوده‌اند. شرکت قصابی بلژیکی «د لائت و وان هاور» اعلام کرد دمای یخچال‌های فروشگاهش در شهر هووه، در جنوب آنتورپ، تا ۱۸ درجه سانتی‌گراد افزایش یافت و گوشتی به ارزش حدود ۱۵ هزار یورو از بین رفت. در ایرلند هم شرکت عمده‌فروشی مواد غذایی «ماسگرو» از اختلال در سامانه‌های سرمایشی ۱۳ فروشگاه سوپروالو خبر داد.
در ماه اکتبر، صدها سوپرمارکت فرانسوی هم هدف حملات مشابه قرار گرفتند که به فساد چندین تن مواد غذایی، آتش‌سوزی و ذوب‌شدن بخش‌هایی از تجهیزات سرمایشی انجامید.
این اختلال‌ها محدود به اروپا نیست. در ماه اوت، فریزرهای یک فروشگاه در پایگاه نظامی فورت هوآچوکا در ایالت آریزونا به حالت یخ‌زدایی رفتند و تمام مواد غذایی منجمد داخل آن‌ها فاسد شد. در همان ماه، پایگاه دریایی نیوپورت در ایالت رودآیلند هم از اختلال در سامانه سرمایشی خود خبر داد؛ به‌طوری‌که فقط مواد غذایی خشک برای فروش باقی مانده بود.
خبرگزاری رویترز در اواخر ماه گذشته، به نقل از چهار مقام آگاه، گزارش داد پنتاگون خرابی فریزرها در این پایگاه‌های نظامی را حمله سایبری احتمالی ارزیابی کرده است. یکی از این مقام‌ها گفت بازرسان پنتاگون درباره این موضوع با مقام‌های فرانسوی در ارتباط بوده‌اند.
هکرها می‌توانند به کنترل‌کننده‌های یخچال‌ها و فریزرهای متصل به اینترنت دسترسی پیدا کنند و با تغییر تنظیمات، دمای آن‌ها را بالا ببرند. در برخی موارد، دمای تجهیزات در سوپرمارکت‌های اروپا تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته و حتی موجب ذوب‌شدن قطعات یا آتش‌سوزی شده است.
«آوایس رشید»، استاد امنیت سایبری دانشگاه بریستول بریتانیا، می‌گوید بسیاری از سامانه‌های سرمایشی فروشگاه‌ها از راه دور و اغلب به‌وسیله شرکت‌های ثالث مدیریت می‌شوند، اما به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری ضروری برای مقابله با هکرها را دریافت نکرده‌اند.
به گفته او، این سامانه‌ها باید از طریق شبکه‌های امن مدیریت شوند، اما در موارد اخیر مستقیما از طریق اینترنت قابل‌دسترسی بوده‌اند. برخی کنترل‌کننده‌ها هم آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده‌ای دارند و حتی عمر مفید پشتیبانی نرم‌افزاری آن‌ها به پایان رسیده است. استفاده از گذرواژه‌های ساده و قابل حدس هم امکان دسترسی افراد غیرمجاز را افزایش می‌دهد.
هنوز انگیزه عاملان حملات روشن نیست، اما مقام‌های اروپایی احتمال می‌دهند هدف، ایجاد اختلال عمدی در عرضه مواد غذایی باشد. «کریستوف هانسن»، کمیسر کشاورزی و مواد غذایی اتحادیه اروپا، روز دوشنبه این حملات را تلاشی عمدی برای مختل‌کردن تامین مواد غذایی و تضعیف اعتماد مصرف‌کنندگان توصیف کرد. او در عین حال گفت امنیت غذایی اتحادیه اروپا در حال حاضر در معرض خطر نیست، اما ضایعات مواد غذایی و خسارت واردشده به کسب‌وکارها واقعی است.
رشید هم معتقد است هدف محتمل این حملات ایجاد اختلال است؛ اقدامی که علاوه بر خسارت مالی به فروشگاه‌ها، می‌تواند امنیت زنجیره تامین غذا و اعتماد عمومی به زیرساخت‌هایی را تضعیف کند که مردم روزانه به آن‌ها وابسته‌اند.
دادستانی بلژیک روز دوشنبه از آغاز تحقیقات جنایی درباره حملات اخیر خبر داد، اما تاکنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت آن‌ها را بر عهده نگرفته است. در همین حال، مقام‌های اطلاعاتی اروپا درباره تشدید جنگ پنهان روسیه در این قاره، در پی ادامه جنگ اوکراین، هشدار داده‌اند؛ حملات سایبری هم از جمله ابزارهای مورد استفاده در این کارزار معرفی شده‌اند.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا هم روز سه‌شنبه هشدار داد این کشور باید برای حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی به زیرساخت‌های حیاتی خود در دو سال آینده آماده باشد. این مرکز پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۲۸، روسیه، چین و دیگر دولت‌ها به‌طور معمول از حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی خود استفاده کنند.
رشید در پایان تاکید می‌کند که با دیجیتالی‌تر شدن زیرساخت‌ها، خطر اختلال در سامانه‌هایی مانند تجهیزات سرمایشی افزایش می‌یابد؛ اما رعایت اصول امنیت سایبری می‌تواند از بسیاری از این حملات جلوگیری کند.
