با وجود گذشت یک ماه و 10 روز از آغاز سال تحصیلی، هنوز شیر و بسته تغذیهای در مدارس بین دانشآموزان توزیع نشده است. در سالهای گذشته برنامه توزیع شیر مدارس با هدف بهبود تغذیه دانشآموزان چند دوره در مدارس دولتی ایران دنبال شد. این برنامه طی دو دهه در مسیر اجرا قرار گرفته و چند بار متوقف شده است. آماده نبودن منابع و بودجه تأمین، تولید، حمل و نقل و توزیع از مشکلات اجرای طرح بوده است.
امسال در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، حسین اسداللهی، دبیر کمیته ملی شیر مدارس در گفتوگو با ایسنا از برنامهریزی برای توزیع شیر میان بیش از هشت میلیون دانشآموز ابتدایی مدارس دولتی خبر داد. این در حالی بود که صنعت لبنیات از نامشخص بودن حجم سفارش، تعداد نوبتهای توزیع و حتی سازوکار انتخاب تولیدکنندگان گفته بود.
حالا احمد اسماعیل زاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت به آتیه آنلاین خبر میدهد: «قرار است برنامه شیر مدارس امسال با تخصیص بودجه بالای 15 همت قرار بود با همکاری وزارت بهداشت، سازرمان برنامه و بودجه و وزارت آموزش و پرورش انجام شود.»
اسماعیل زاده توضیح میدهد: «برنامه معمولا طی سه سال اخیر از ابتدای مهرماه و آغاز مدارس شروع میشده، امسال با توجه به بحثهای هماهنگی که وجود داشت، به هفته اول آبان منتقل شده است. از هفته اول آبان ماه چند دانشگاه کار را شروع کردهاند الان بیش از هفت دانشگاه طرح را شروع کردهاند، بقیه هم در مزاحل عقد قرارداد با شرکتهای لبینیات هستند تا این را به تدریج عملیاتی کنند.»او ادامه میدهد:« پیشبینی ما این است که تا پانزدهم آبان ماه برنامه شروع شود و تعداد زیادی از دانش آموزان را تحت پوشش قرار دهد.» بنابر اعلام اسماعیل زاده کمیتههای علمی مربوط به این طرح از ابتدای امسال تشکیل شد و دستورالعملها مورد بازبینی قرار گرفت و اسم برنامه به تغذیه رایگان تغییر کرد. مدیر دفتر بهبود تغذیه تاکید میکند تمرکز وزارت بهداشت بر این است که حتما پایه این برنامه شیر باشد و در کنار آن در بعضی استانها سایر غذاهای تکمیلی مانند خرما، نانهای مغزدار و بیسکوییتهای سبوسشدار هم استفاده شود.
هفته گذشته محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم درباره تاخیر در اجرای طرح توضیح داده و گفته بود:« قرار بود توزیع شیر از اول آبان آغاز شود، اما روند قراردادها در برخی استانها طولانی شد و فرآیندهای اداری در برخی موارد زمانبر شد؛ اما آنچه برای ما مهم است، اجرای صحیح این طرح است و آن را به صورت جدی پیگیری میکنیم.»
طرح توزیع شیر رایگان در مدارس در سال ۱۳۷۹ به صورت آزمایشی آغاز شد. در نخستین مرحله حدود ۴۲۰ هزار دانشآموز تحت پوشش قرار گرفتند و از سال ۱۳۸۰ اجرای رسمی آن با پوشش حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانشآموز دنبال شد.
آموزش مجازی در سال های اخیر یکی از اتفاقات معمول مدارس ایران بوده است. مسائلی همچون بیماری های واگیر، آلودگی هوا و جنگ باعث شد مدارس غیر حضوری شوند. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس درباره سازوکار توزیع شیر در صورت مجازی شدن مدارس (به دلیل آلودگی هوا یا سایر موارد) مدتی پیش توضیح داده بود:« در این جلسات بحث شد که در ابتدای ماه یا هفته، سهمیه شیر دانشآموزان به آنها تحویل داده شود. هدف ما این است که شیر حتماً نوشیده شود، نه اینکه فقط تحویل داده شود و کودک آن را نخورد یا به خانه ببرد.»
مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت درباره چگونگی نظارت بر مصرف شیر و بستههای غذایی توسط دانشآموزان در صورت مجازی شدن مدارس به آتیهآنلاین میگوید:«در کمیته علمی شیر مدارس که در دبیرخانه شورای عالی سلامت برگزار میشود، از اول امسال تاکید براین بوده که حتما برای مواقعی که مدارس مجازی میشوند، فکری شود.»
به گفته او قرار است یک پیش نویس برای شرایط مجازی شدن مدارس برای همه طرح های تغذیه تدوین شود. در حال حاضر متن اولیه تدوین شده و در مراحل چکش کاری است. بعد از اینکه این مرحله به پایان برسد دستورالعمل نهایی تغذیه و بهداشت در مدارس به صورت مجازی، اعلام خواهد شد که یکی از این برنامه ها حتما شیر مدارس خواهد بود. اسماعیل زاده درباره جزئیات این دستورالعمل میگوید:« روند آن هم به این صورت است که در دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با همکاری آموزش و پرورش تدوین میشود بعد از آن در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی مورد بررسی قرار می گیرد و برای شرایطی که مدارس مجازی باشند ابلاغ میشود.»