کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) هشدار داده است که دست‌کم ۹ میلیون نفر در اوکراین، سوریه، لبنان و افغانستان برای عبور از زمستان پیش رو به کمک‌های فوری نیاز دارند. کاهش منابع مالی، افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی و ادامه پیامدهای جنگ، شرایط زندگی آوارگان و خانواده‌های آسیب‌پذیر را دشوارتر کرده است.
این نهاد هم‌زمان با آغاز کارزار سالانه جمع‌آوری کمک‌های زمستانی اعلام کرد که برای تامین نیازهای سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، دست‌کم به ۵۰ میلیون دلار نیاز دارد؛ رقمی که سه میلیون دلار بیشتر از کمک‌های جمع‌آوری‌شده در سال گذشته است.
«دومینیک هاید»، مدیر روابط خارجی کمیساریای عالی پناهندگان، با اشاره به کمبود منابع و افزایش سریع هزینه‌ها گفت میلیون‌ها نفر در کشورهای جنگ‌زده و آسیب‌پذیر ممکن است بدون امکانات کافی برای مقابله با سرمای زمستان روبه‌رو شوند. به گفته او، این خانواده‌ها بیش از هر زمان دیگری به حمایت عمومی نیاز دارند.
در هر چهار کشور، افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی، سرپناه‌های نامناسب، کمبود سوخت برای گرمایش و پخت‌وپز و دسترسی محدود به لباس گرم و پتو، فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد کرده است. این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که بسیاری از آوارگان و جوامع میزبان، حتی پیش از آغاز زمستان، با کاهش کمک‌های نقدی، خدمات درمانی، آموزشی و فرصت‌های معیشتی مواجه شده‌اند.
اوکراین برای پنجمین زمستان متوالی با پیامدهای جنگ تمام‌عیار روبه‌رو می‌شود. پیش‌بینی می‌شود دمای هوا در برخی مناطق به منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد برسد. حملات روسیه به غیرنظامیان و نیروهای امدادی و همچنین قطع برق، شرایط را برای جمعیتی که حدود چهار میلیون نفر از آنان در داخل کشور آواره شده‌اند، دشوارتر کرده است. تاسیسات انرژی اوکراین در زمستان گذشته دست‌کم ۴۲۳ بار هدف حمله قرار گرفتند.
برنامه زمستانی کمیساریای عالی پناهندگان شامل کمک نقدی به حدود ۳۱۰ هزار نفر و بهبود عایق‌بندی خانه‌های ۸۰ هزار نفر است. بررسی‌های این نهاد نشان می‌دهد ۷۵ درصد افرادی که از دسامبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ اوکراین را ترک کرده‌اند، کمبود برق، آب یا گرمایش را از دلایل خروج خود عنوان کرده‌اند.
افغانستان هم با زمستانی دشوار روبه‌روست. از ژانویه ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶، نزدیک به چهار میلیون نفر از ایران و پاکستان به این کشور بازگشته‌اند؛ بسیاری از آنان منابع محدودی برای بازسازی زندگی خود دارند. بر اساس داده‌های سازمان ملل، در سال ۲۰۲۶ حدود ۴.۲ میلیون نفر به حمایت در زمینه سرپناه نیاز خواهند داشت. همچنین نزدیک به یک‌سوم خانوارهای ارزیابی‌شده اعلام کرده‌اند که لباس زمستانی کافی ندارند.
کمبود بودجه، دامنه کمک‌های نقدی به بازگشت‌کنندگان و همچنین تامین وسایل گرمایشی، پتو و بسته‌های تعمیر سرپناه را محدود کرده است. هاید می‌گوید برخی خانواده‌ها در زمستان گذشته برای گرم‌ماندن به سوزاندن مقوا، کاغذ و زباله‌های پلاستیکی روی آورده بودند، زیرا توان خرید زغال‌سنگ و هیزم را نداشتند. او هشدار داد که کودکان در برابر سرما آسیب‌پذیرترند و احتمال افزایش موارد ذات‌الریه و بیماری‌های تنفسی وجود دارد.
در سوریه، پس از سقوط حکومت بشار اسد، میلیون‌ها نفر طی دو سال گذشته از کشورهای منطقه بازگشته‌اند؛ اما نبود سرپناه مناسب، لباس گرم و سوخت گرمایشی می‌تواند شرایط آنان را دوباره بی‌ثبات کند. برآوردها نشان می‌دهد ۲.۴ میلیون نفر در مناطق دارای اولویت به کمک زمستانی نیاز دارند. کمیساریای عالی پناهندگان امیدوار است به حدود ۲۳۰ هزار نفر کمک کند؛ رقمی کمتر از نیمی از افرادی که در زمستان گذشته تحت پوشش قرار گرفتند.
در لبنان هم نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر به کمک زمستانی نیاز دارند، اما محدودیت منابع مالی اجازه می‌دهد این نهاد فقط نیمی از آنان را پوشش دهد. افزایش هزینه گرمایش، آسیب‌پذیری خانواده‌ها را تشدید کرده است. قیمت گازوئیل نسبت به پیش از تشدید تنش‌های منطقه‌ای در مارس ۲۰۲۶ تقریبا دو برابر شده و برخی خانواده‌ها می‌گویند کمک‌هایی که پیش‌تر بخش عمده زمستان را پوشش می‌داد، اکنون فقط برای چند هفته کافی است.
کمیساریای عالی پناهندگان اعلام کرده است کمک‌های جمع‌آوری‌شده برای تهیه وسایل گرمایشی در افغانستان، پتوهای حرارتی در سوریه و لبنان و بسته‌های تعمیر خانه‌های آسیب‌دیده از بمباران در اوکراین هزینه خواهد شد. این نهاد از مردم و بخش خصوصی خواسته است برای حمایت از افرادی که ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند، در کارزار زمستانی مشارکت کنند.
منبع: reliefweb.int
