از ۲۱۷ هتلی که آتشنشانی تهران شناسایی و پایش کرده فقط چهار هتل تأییدیه این سازمان را گرفتهاند. برای ۹۱ هتل پرونده تشکیل شده و تعدادی از آنها دستورالعمل ایمنی دریافت کردهاند اما ۲۱۳ هتل از مجموع هتلهای پایششده هنوز تأییدیه آتشنشانی ندارند. آمار دیگری هم وجود دارد. طی چند سال گذشته ۹۰ حریق در هتلهای تهران ثبت شده است. صدها نفر در این حوادث نجات پیدا کردهاند. دهها نفر مصدوم شدهاند و یک نفر جان باخته است.
حریق پنجم مرداد هتل پارسیان استقلال یکی از همین حوادث بود. ساعت ۱۲:۱۹ آتشسوزی به سامانه ۱۲۵ اعلام شد. آتش از انبار و فضای خدماتی هتل شروع شده بود و دود به قسمتهای دیگر ساختمان رسیده بود. چندین ایستگاه آتشنشانی همراه با گروههای اطفای حریق و نجات و نردبانهای هیدرولیکی و خودروهای پشتیبانی به هتل اعزام شدند. تعدادی از افراد گرفتار در دود از ساختمان خارج شدند و چند نفر نیز به دلیل مشکلات تنفسی تحت مداوا قرار گرفتند. آتش در همان طبقه مهار شد و این حادثه تلفات جانی نداشت.
پس از مهار حریق مشخص شد هتل استقلال پیش از این بیش از هفت بار از آتشنشانی اخطار ناایمنی گرفته است. قدرتالله محمدی مدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران گفت بخش قابل توجهی از ایرادهایی که در بازدیدهای قبلی به مسئولان هتل اعلام شده بود همچنان برطرف نشده است. آتشنشانی در سالهای گذشته چندین بار این ساختمان را بازدید کرده و درباره وضعیت ایمنی آن هشدار داده بود.
هتل استقلال تنها هتلی نیست که پرونده ایمنی آن کامل نشده است. مهدی بابایی رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران میگوید ۲۱۷ هتل در تهران شناسایی و پایش شدهاند اما فقط ۹۱ هتل برای تشکیل پرونده مراجعه کردهاند. بسیاری از این مراکز دستورالعملهای آتشنشانی را هم گرفتهاند اما در نهایت فقط چهار هتل توانستهاند تأییدیه دریافت کنند. به این ترتیب کمتر از دو درصد هتلهای شناساییشده تهران تأییدیه آتشنشانی دارند.
حتی عدد ۲۱۷ نیز آمار قطعی هتلها و مراکز اقامتی تهران نیست. بابایی میگوید شورای شهر چند بار از دستگاههای مسئول خواسته فهرست مراکز اقامتی را ارائه کنند اما آمار دقیقی در اختیار شورا قرار نگرفته سرانجام جمعآوری اطلاعات به مناطق شهرداری سپرده شد و اطلاعاتی که از این مسیر به دست آمد نیز کامل نبود.
کامران عبدولی معاون پیشگیری سازمان آتشنشانی تهران توضیح میدهد که آتشنشانی برای پیدا کردن هتلها سراغ نیروهای عملیاتی خود رفته است. نیروهای ایستگاهها و مناطق ۹گانه سازمان در قالب طرح نظام بازرسی هتلها را به صورت میدانی شناسایی کردند و به عدد ۲۱۷ رسیدند. از این تعداد ۹۱ هتل برای تشکیل پرونده به سازمان مراجعه کردند.
آتشنشانی پیش از این از وزارتخانه مربوطه و انجمن هتلداران و جامعه حرفهای هتلآپارتمانها نیز خواسته بود برای ایمنسازی مراکز اقامتی همکاری کنند. پیشنهاد امضای تفاهمنامهای برای ارائه مشاوره و آموزش و کمک به اجرای دستورالعملهای ایمنی هم مطرح شد اما به گفته مسئولان آتشنشانی استقبال چندانی از آن نشد. درخواست برای دریافت فهرست کامل هتلهای فعال تهران نیز به ارائه فهرستی محدود ختم شد.
مسئله ایمنی هتل با ساختمان مسکونی یک تفاوت مهم دارد. مسافر معمولا ساختمان را نمیشناسد. ممکن است چند ساعت قبل وارد هتل شده باشد و نداند راهپله اضطراری یا نزدیکترین مسیر خروج کجاست. اگر حریق نیمهشب اتفاق بیفتد دود و تاریکی و ناآشنایی با ساختمان میتواند خروج را دشوارتر کند. به همین دلیل آتشنشانی معتقد است هتلها باید سختگیرانهتر از بسیاری از ساختمانهای دیگر کنترل شوند.
با وجود این تأییدیه آتشنشانی هنوز شرط تمدید مجوز فعالیت هتلها نیست. بابایی میگوید در بسیاری از مراکز اقامتی هزینه برای ظاهر ساختمان و هتلینگ در اولویت قرار میگیرد اما رفع نواقص آتشنشانی عقب میماند. پیشنهاد کمیته ایمنی شورای شهر این است که ادامه فعالیت هتل به دریافت تأییدیه آتشنشانی گره بخورد. مدلی شبیه الزاماتی که برای مراکز درمانی وجود دارد.
