مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) هشدار داده است که اروپا با وجود سالها پیشرفت در مقابله با هپاتیت ویروسی، به احتمال زیاد نمیتواند هدف خود برای حذف این بیماری بهعنوان یک تهدید بهداشت عمومی تا سال ۲۰۳۰ را محقق کند؛ زیرا همچنان شکافهایی در واکسیناسیون کودکان و اقدامات پیشگیرانه وجود دارد.
برونو چیانچیو، رئیس واحد بیماریهای مستقیما قابل انتقال و بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن در این مرکز گفت: «هیچکس نباید بر اثر بیماریای که قابل پیشگیری، تشخیص و درمان است، جان خود را از دست بدهد. با این حال، میلیونها اروپایی با عفونت مزمن هپاتیت B یا C زندگی میکنند؛ اغلب بدون اینکه از ابتلای خود آگاه باشند. این بیماریها میتوانند به پیامدهای شدید و طولانیمدتی مانند نارسایی کبد یا سرطان کبد منجر شوند.»
هپاتیت B و C از طریق خون آلوده یا مایعات بدن منتقل میشوند و از مهمترین عوامل بیماریهای مزمن کبدی به شمار میروند.
اگرچه موارد ابتلای حاد به هپاتیت B از سال ۲۰۰۶ بهطور پیوسته کاهش یافته است که نتیجه برنامههای طولانیمدت واکسیناسیون و پیشگیری بوده، اما بر اساس دادههای ECDC، همچنان حدود پنج میلیون نفر در اروپا با هپاتیت مزمن B یا C زندگی میکنند و سالانه حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر بیماریهای کبدی مرتبط با این عفونتها جان میبازند.
در میان افراد زیر ۲۵ سال، سهم موارد حاد هپاتیت B از ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۵ به ۸ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است؛ روندی که نشاندهنده تاثیر برنامههای واکسیناسیون کودکان و دیگر اقدامات پیشگیرانه است.
همچنین غربالگری معمول هپاتیت B در دوران بارداری در هر ۳۰ کشور اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا بهطور گسترده اجرا میشود و به کاهش انتقال ویروس از مادر به کودک به کمتر از ۲ درصد کمک کرده است.
چیانچیو تاکید کرد که راهکارهای موثر برای کنترل این بیماریها هماکنون وجود دارد. این راهکارها شامل واکسیناسیون برای پیشگیری از هپاتیت B، برنامههای کاهش آسیب و کنترل عفونت برای کاهش انتقال بیماری، آزمایشهای تشخیصی برای شناسایی زودهنگام موارد ابتلا و درمانهایی است که میتوانند هپاتیت C را درمان و هپاتیت B را کنترل کنند.
با این حال، کارشناسان همچنان شکافهایی در واکسیناسیون معمول کودکان شناسایی کردهاند. تنها شمار محدودی از کشورها توانستهاند به هدف سازمان جهانی بهداشت برای واکسیناسیون کامل ۹۵ درصد از کودکان علیه هپاتیت B دست یابند و برخی کشورها حتی در سالهای اخیر کاهش پوشش واکسیناسیون را گزارش کردهاند.
اقدامات کاهش آسیب مانند درمان جایگزین با آگونیستهای اوپیوئیدی و توزیع سرنگ و سوزن استریل، در کاهش انتقال هپاتیت C موثر هستند. با این حال، پوشش این خدمات همچنان ناکافی است و تنها هفت کشور توانستهاند به هدف سازمان جهانی بهداشت برای توزیع تجهیزات تزریق استریل میان مصرفکنندگان مواد تزریقی دست یابند.
چیانچیو گفت: «چالش مشترک ما این است که اطمینان حاصل کنیم این مداخلات نجاتبخش برای همه کسانی که به آنها نیاز دارند، قابل دسترس باشد.»
انتقال جنسی همچنان یکی از مسیرهای مهم انتقال هپاتیت B است. در مورد هپاتیت C، بیشتر موارد ابتلا با مصرف مواد مخدر تزریقی و روابط جنسی میان مردان مرتبط است.
با این حال، ECDC اعلام کرده است که تلاشهای پیشگیرانه مشخص برای مقابله با انتقال جنسی هپاتیت در گروههای مختلف جمعیتی، هنوز بهصورت نظاممند در کشورهای اروپایی پایش نمیشود.
منبع: یورو نیوز
