بر اساس گزارش جدید سازمان جهانی بهداشت (WHO)، اجرای شش اقدام اثباتشده در زمینه اقلیم و سلامت میتواند سالانه جان ۱.۶ میلیون نفر را نجات دهد و در عین حال، تریلیونها دلار منفعت اقتصادی و مالی ایجاد کند.
گسترش اجرای این اقدامات در سراسر جهان، از جمله راهاندازی سامانههای هشداردهنده مخاطرات گرمایی برای سلامت، تقویت تابآوری خدمات آب، فاضلاب و بهداشت در برابر تغییر اقلیم، استفاده از انرژی پاکتر در خانهها و اجرای سیاستهای کارآمد قیمتگذاری سوختهای فسیلی، میتواند سالانه ۳.۹ تریلیون دلار منفعت اقتصادی و رفاهی ایجاد کند و همزمان به کاهش انتشار کربن کمک کند. این اقدامات همچنین میتوانند سالانه ۵.۴ تریلیون دلار منفعت مالی و بودجهای دیگر به همراه داشته باشند.
گزارش «منافع و هزینههای جهانی اقدامات اولویتدار در زمینه تغییر اقلیم و سلامت»، نخستین تحلیل جامع از بازده اقتصادی و مالی گسترش شش اقدام توصیهشده سازمان جهانی بهداشت است. یافتههای این گزارش در مجموع از سه منفعت همزمان این اقدامات اقلیمی حکایت دارد: بهبود سلامت مردم، کاهش انتشار گازهای آلاینده و تقویت اقتصادها.
دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در این رابطه گفت: «بحران اقلیمی، بحران سلامت است، اما بخش بزرگی از آسیبهایی که ایجاد میکند، با ابزارهایی که هماکنون در اختیار داریم قابل پیشگیری است. این گزارش نشان میدهد که گسترش اقدامات اثباتشده و مقرونبهصرفه میتواند جان میلیونها نفر را نجات دهد و بیشترین دستاوردها را برای کشورهایی به همراه داشته باشد که بیش از همه به آنها نیاز دارند. در آستانه دور بعدی مذاکرات اقلیمی، دولتها باید حفاظت از سلامت را در کانون اقدامات اقلیمی قرار دهند.»
این گزارش در آستانه نشست COP31 منتشر شده است؛ نشستی که انتظار میرود دولتها در آن تعهدات اقلیمی خود را اعلام کنند. گزارش تاکید میکند که بسیاری از پیامدهای تغییر اقلیم بر سلامت، با راهکارهایی که همین امروز در دسترساند، قابل پیشگیری است. با این حال، برای پیشبینی، پیشگیری، آمادگی و کاهش خطرات اقلیمیِ تهدیدکننده سلامت، باید این راهکارها در بخش سلامت و همچنین حوزههایی به اجرا درآیند که بر سلامت مردم تاثیر میگذارند.
برآوردهای گزارش نشان میدهد که گسترش این شش اقدام در سطح جهان میتواند سالانه از وقوع ۱.۶ میلیون مرگ جلوگیری کند؛ رقمی معادل یک مورد از هر ۴۰ مرگ، بر اساس پیشبینیهای مدلسازیشده.
این شش اقدام عبارتاند از: راهاندازی سامانههای هشداردهنده مخاطرات گرمایی برای سلامت، ایجاد و تقویت خدمات تامین آب آشامیدنی مقاوم در برابر تغییر اقلیم، گسترش خدمات اولیه بهداشتی و بهسازی محیط، از جمله دسترسی به سرویسهای بهداشتی، فراهم کردن امکانات بهداشتی و شستوشوی دست، استفاده از سوختها و فناوریهای پاکتر برای پختوپز و گرمایش خانگی و اجرای سیاستهای کارآمد قیمتگذاری سوختهای فسیلی.
این اقدامات همچنین میتوانند از انتشار ۱۶.۷ میلیارد تن دیاکسید کربن جلوگیری کنند؛ حجمی معادل ۳۱ درصد از کل انتشار سالانه گازهای گلخانهای جهان، بدون احتساب انتشار ناشی از کاربری زمین، تغییر کاربری زمین و جنگلداری.
بر اساس برآوردها، در پنج مورد از این شش اقدام، به ازای هر یک دلار سرمایهگذاری، ۲۴ دلار منفعت حاصل میشود. این منافع در کشورهای با درآمد کم و متوسط بیشتر خواهد بود و میتواند به کاهش نابرابریهای اقتصادی و بهداشتی کمک کند.
سامانههای هشداردهنده مخاطرات گرمایی برای سلامت، از جمله اقداماتی هستند که بیشترین بازده اقتصادی را دارند. برآورد میشود به ازای هر یک دلار سرمایهگذاری در این سامانهها، ۸۳۵ دلار منفعت ایجاد شود. دلیل این بازده بالا، امکان استفاده از زیرساختها و سامانههای موجود و پیشگیری از بیماریهای مرتبط با گرما با هزینهای نسبتا اندک است.
در میان این اقدامات، سیاستهای کارآمد قیمتگذاری سوختهای فسیلی، از جمله حذف یارانههای ناکارآمد و وضع مالیات متناسب بر این سوختها، بیشترین منافع را به همراه خواهند داشت. برآورد میشود این سیاستها سالانه از ۱.۲ میلیون مرگ جلوگیری کنند و ۳ تریلیون دلار منفعت اقتصادی و رفاهی و ۵.۴ تریلیون دلار منفعت مالی و بودجهای ایجاد کنند.
در سال ۲۰۲۶، کشورهای سراسر جهان با شوکهای اقلیمی بیسابقهای روبهرو هستند. حفاظت از مردم و کره زمین در برابر پیامدهای تغییر اقلیم، یکی از چالشهای تعیینکننده دوران ماست. سازمان جهانی بهداشت از دولتها، شرکای توسعه و نهادهای تامین مالی میخواهد با اتکا به شواهد اقتصادی ارائهشده در این گزارش، برای سلامت، اقلیم و اقتصادها در این اقدامات اثباتشده سرمایهگذاری کنند.
منبع: WHO
