کاهش ۵۰ تا ۸۰ درصدی آگهی‌های شغلی در فصل بهار

به گزارش پیوست، پلتفرم «ای‌-استخدام» در گزارش تحلیلی خود، وضعیت بازار کار ایران را در بهار سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ مقایسه کرده است. بر اساس داده‌های این گزارش، بهار امسال از لحاظ ثبت آگهی‌های استخدامی، «کم‌رونق‌ترین بهار» در سال‌های اخیر بوده است.

در این گزارش آمده است ماه‌های فروردین و اردیبهشت هر سال، پر رونق‌ترین ماه‌ها از لحاظ تعداد آگهی هستند. اما در سال ۱۴۰۵ روند خلاف معمولی شکل گرفته است. داده‌های هفتگی پلتفرم «ای‌-استخدام» نشان می‌دهند در بیشتر هفته‌های فصل بهار ۱۴۰۵، تعداد آگهی‌های استخدامی ثبت شده بین ۵۰ تا ۸۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال ۱۴۰۴ بوده است؛ از این‌رو فصل بهار سال ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال قبل، به شدت کم‌رونق و کم‌آگهی بود. این همه، بازار کار، شاهد رشد محسوسی از ابتدای خرداد بود چنان که در دو هفته پایانی، تعداد آگهی‌های استخدامی ثبت شده در سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ نیز بیشتر شد.

«اتصال دوباره اینترنت» و «تفاهمات بین‌المللی» در همین مقطع زمانی رخ داده و احتمالا به کاهش بخشی از احتیاط کارفرمایان در تصمیم‌های استخدامی کمک کرده است؛ هرچند برای ارزیابی پایداری این روند، به داده‌های هفته‌های بعد نیاز خواهد بود.

مقایسه ماهانه آگهی‌های استخدامی نیز نشان می‌دهد مسیر بازار کار در دو سال اخیر تحت تاثیر رخدادهای بیرونی قرار داشته است. در سال ۱۴۰۴، روند بازار تا پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه مطابق الگوی معمول فصلی پیش می‌رفت و تعداد آگهی‌ها از فروردین تا اردیبهشت حدود ۱۱ درصد افزایش داشت. اما در خرداد همان سال و هم‌زمان با شروع درگیری‌ها، تعداد آگهی‌ها نسبت به اردیبهشت حدود ۳۹ درصد کاهش یافت و روند طبیعی رشد بهاری متوقف شد.

در مقابل، بازار کار در سال ۱۴۰۵ از همان ابتدای سال تحت تاثیر فضای نااطمینانی قرار گرفت. به همین دلیل، تعداد آگهی‌های استخدامی در فروردین حدود ۷۲ درصد و در اردیبهشت حدود ۵۴ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل ثبت شد. با این حال در خرداد ۱۴۰۵ تعداد آگهی‌ها نسبت به اردیبهشت همان سال حدود ۱۸ درصد افزایش یافت؛ افزایشی که باعث شد فاصله میان سطح آگهی‌های خرداد در این دو سال تا حدی کاهش یابد.

برخلاف کارفرمایان، رفتار کارجویان از همان هفته‌های ابتدایی بهار تغییر کرده است. داده‌های هفتگی «ای‌-استخدام» نشان می‌دهند تعداد ارسال رزومه کارجویان در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل بین ۳۳ تا ۸۴ درصد افزایش یافته است.

همان‌گونه که در نمودار زیر مشاهده می‌شود، از حوالی هفته چهارم فصل بهار، روند ارسال رزومه از سطح سال ۱۴۰۴ فراتر می‌رود و این فاصله در هفته‌های بعد به‌تدریج افزایش می‌یابد. افزایش فشار هزینه‌های زندگی نیز در این مقطع نقش مهمی ایفا کرده است؛ به گونه‌ای که تعداد ارسال رزومه هر کارجو نیز رشد جهشی داشته است. در نتیجه این فشارها، بخشی از کارجویان حتی برای مشاغل غیر مرتبط با سوابق تخصصی خود هم رزومه ارسال کرده‌اند. در ادامه فصل، تعداد رزومه‌های ارسالی در اغلب هفته‌ها به طور محسوسی بیشتر از سال گذشته است و این روند تا پایان بهار نیز تداوم پیدا کرده است.

بررسی داده‌های ماهانه ارسال رزومه نیز نشان می‌دهد که در بهار ۱۴۰۴، رفتار کارجویان تا حد زیادی با الگوی معمول فصل استخدام و جابه‌جایی نیرو هم‌راستا بوده است.در بهار ۱۴۰۵ اما با وجود کاهش آگهی‌های استخدامی، ارسال رزومه در سطحی بسیار بالاتر از سال قبل قرار گرفت. در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، ارسال رزومه در فروردین حدود ۱۵ درصد، در اردیبهشت حدود ۷۲ درصد و در خرداد حدود ۶۲ درصد افزایش یافت. این جهش، به ویژه در اردیبهشت و خرداد، نشان دهنده افزایش محسوس تقاضای نیروی کار برای یافتن فرصت‌های شغلی و تحرک بالای کارجویان در بازار است.

مقایسه ماهانه ارسال رزومه در فصل بهار

با این حال، به نظر می‌رسد پس از رونق نسبی بازار کار در خرداد ماه بازگشت کارجویان با تاخیر همراه بوده است. در ماه‌های ابتدایی سال، به ویژه فروردین و اردیبهشت که بازار استخدام همچنان کم‌رونق بود، بخشی از کارجویان با وجود تلاش گسترده برای یافتن شغل، با فرصت‌های محدودی روبه‌رو شدند. این وضعیت احتمالا باعث شده است برخی از آنان به تدریج از جست‌وجوی فعال در بازار کار رسمی فاصله بگیرند و احتمالا به سمت گزینه‌های جایگزین مانند مشاغل موقت و غیر رسمی، فعالیت در اقتصاد پلتفرمی (Gig Economy) یا کارهای فریلنسری حرکت کنند.

در مجموع، داده‌های منتشر شده در گزارش تحقیقی «ای‌-استخدام» نشان می‌دهند دو سوی بازار کار ایران در بهار ۱۴۰۵ واکنش‌های متفاوتی به شرایط نااطمینانی داشته‌اند. کارفرمایان با احتیاط بیشتری عمل کردند و حجم آگهی‌های استخدامی در کل فصل کاهش یافت، در حالی که کارجویان حضور فعال‌تری در بازار کار داشتند و ارسال رزومه را به بالاترین سطح تاریخی رساندند.