یک ماه پس از سیل ویرانگر نپال، ناامنی در زمینه مسکن و معیشت، همراه با جابهجایی خانوادهها، خطر قاچاق، خشونت، استثمار و ازدواج کودکان را برای دختران افزایش داده است. سازمان «سیو دِ چیلدرن» از مقامهای محلی خواسته است اقدامات حفاظتی در مناطق آسیبدیده را تشدید کنند.
سیل ناگهانی ۲۶ اوت دستکم ۱۴۰۰ نفر را کشت و حدود ۵۷۰۰ نفر همچنان مفقودند. یک ماه پس از حادثه، حدود یکهزار نفر همچنان در مراکز اسکان جمعی زندگی میکنند. دختران ساکن این مراکز از نگرانی درباره حریم خصوصی و امنیت خود، بهویژه به دلیل رفتوآمد افراد ناآشنا در فضاهای مشترک، خبر دادهاند.
برخی دختران هم در چادرهایی در اردوگاههای حاشیه شهرها زندگی میکنند؛ مناطقی که روشنایی کافی در شب ندارند و همین مسئله خطرات امنیتی را افزایش میدهد. شماری از خانوادهها هم به اتاقهای اجارهای نقل مکان کردهاند که گاه فاصله زیادی با محل زندگی قبلی و شبکههای اجتماعی و خانوادگی آنها دارد.
سیو دِ چیلدرن اعلام کرد که در همکاری با مقامهای محلی و دیگر نهادها، نظارت در محلهای اسکان موقت را افزایش داده، درباره خشونت مبتنی بر جنسیت و ازدواج کودکان آگاهیرسانی میکند و دسترسی کودکان و خانوادهها به حمایت روانی، اجتماعی و خدمات مدیریت پرونده را گسترش میدهد.
این سازمان همچنین از پلیس در ایستهای بازرسی حمایت میکند تا نشانههای قاچاق و استثمار کودکان، نوجوانان و زنان شناسایی شود و افراد در معرض خطر به خدمات حمایت اجتماعی و کمکهای تخصصی دسترسی پیدا کنند.
جابجایی جمعیت و از دست رفتن آموزش، درآمد و معیشت، سازوکارهای حمایتی در جوامع محلی را هم تضعیف کرده است. این مسئله در کشوری که بر اساس سرشماری سال ۲۰۲۱، بیش از یکسوم دختران پیش از رسیدن به بزرگسالی ازدواج میکنند، نگرانیهای بیشتری ایجاد کرده است.
دخترانی که در کودکی ازدواج میکنند، بیشتر در معرض ترک تحصیل، بارداری زودهنگام، محدودیت در تصمیمگیری درباره زندگی خود و انواع خشونت مبتنی بر جنسیت قرار دارند.
قاچاق انسان هم یکی دیگر از نگرانیهای موجود در نپال است. بر اساس دادههای کمیسیون ملی حقوق بشر این کشور، در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، بیش از ۱۱ هزار و ۵۰۰ زن و دختر به پلیس بهعنوان افراد مفقود گزارش شدهاند و نزدیک به یکچهارم آنها همچنان پیدا نشدهاند. اطلاعات بهدستآمده از قربانیان قاچاق هم نشان میدهد ۴۱ درصد آنها برای فحشا قاچاق شدهاند و ۳۷ درصد قربانیان را دختران تشکیل میدهند.
«تارا چتری»، مدیر سازمان سیو دِ چیلدرن در نپال، در این باره گفت که یک ماه پس از حادثه، هزاران کودک همچنان با پیامدهای سیل روبهرو هستند و اگرچه آبها فروکش کرده، ترس و نااطمینانی باقی مانده است.
او افزود دختران به این سازمان گفتهاند که در محلهای اسکان احساس امنیت نمیکنند؛ در حالی که بسیاری از کودکان در سوگ از دست دادن والدین و نزدیکان خود هستند و برخی دیگر همچنان از تحصیل بازماندهاند. به گفته او، هر روز دور ماندن از مدرسه میتواند یک خطر حفاظتی برای کودکان باشد.
چتری تاکید کرد دختران نوجوان اغلب از نخستین گروههایی هستند که دسترسی خود به آموزش را از دست میدهند و از آخرین گروههایی هستند که دوباره به مدرسه بازمیگردند. او گفت حفاظت از حقوق، امنیت و فرصتهای این دختران باید در مرکز برنامههای امدادرسانی و بازسازی قرار گیرد.
به گفته او، این خطرات فقط نتیجه مستقیم فاجعه طبیعی نیستند، بلکه با نابرابریهای موجود میان زنان و مردان، دسترسی نابرابر به منابع و قدرت تصمیمگیری و هنجارهای اجتماعی هم ارتباط دارند؛ عواملی که در زمان بحران میتوانند فشار بیشتری بر دختران و زنان وارد کنند.
افزایش مسئولیت مراقبت از اعضای خانواده نیز میتواند دختران را به سمت کار مراقبتی بدون دستمزد و دور شدن از تحصیل سوق دهد. طولانی شدن دوره ترک تحصیل احتمال بازگشت آنها به مدرسه را کاهش میدهد و در کنار جابهجایی و از دست رفتن درآمد خانواده، خطر ازدواج کودکان، استثمار و دیگر اشکال خشونت مبتنی بر جنسیت را افزایش میدهد.
«سوکمایا»، دختر ۱۸ سالهای که پس از سیل با «سیو دِ چیلدرن» همکاری میکند، در فعالیتهای بازیمحور برای کودکان و در کنار مشاوران حمایت روانی ـ اجتماعی مشارکت دارد. مادر و خواهران او در جریان سیل در روستایشان جان باختند.
او درباره بازگشت به مدرسه گفت: «اگر مدرسه دوباره باز شود، میتوانیم دوباره درس بخوانیم و دوستانمان را ببینیم. برگشتن به مدرسه به ما کمک میکند به زندگی ادامه دهیم.»
سیو دِ چیلدرن تاکنون بیش از هفت هزار و 500 نفر، از جمله حدود دو هزار و 300 کودک را با کمکهای اضطراری و خدمات حمایتی تحت پوشش قرار داده است. این سازمان از سال ۱۹۷۶ در نپال فعالیت میکند و برنامههای آن حوزههایی مانند حمایت از کودکان، آموزش، برابری جنسیتی، سلامت و تغذیه، تغییر اقلیم و فقر کودکان را دربرمیگیرد.
