موج تازه اعتراضها در ایتالیا، آلبانی و بلژیک، همزمان با ناآرامیهای گسترده در فرانسه و پرتغال، فشارها بر دولتهای اروپایی را افزایش داده است. معترضان به افزایش هزینه زندگی و هزینههای آموزش اعتراض دارند و در شهرهایی مانند میلان، تیرانا، بروکسل و پاریس، تجمعها در مواردی به درگیری با پلیس، آتشسوزی، غارت و بازداشت گسترده منجر شده است.
تظاهرات در شهرهای میلان، تورین، بولونیا و رم برگزار شد. در رم، اتحادیه کارگری CGIL با ۴.۵ میلیون عضو، تجمع بزرگی علیه سیاستهای دولت جورجیا ملونی ترتیب داد. مائوریتزیو لاندینی، دبیرکل اتحادیه، اعلام کرد این تشکل ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) اعتصاب سراسری برگزار میکند؛ تاریخی که با فراخوان اعتصاب دانشجویی در سطح اروپا همزمان است.
در بولونیا و میلان، گروههایی از معترضان نقابپوش با پرتاب سنگ، بطری و اشیا به سوی پلیس با نیروهای انتظامی درگیر شدند. پلیس هم از باتوم، گاز اشکآور و آبپاش استفاده کرد. در میلان، درگیریها در میدان مرکزی دوومو به زخمی شدن چند نفر، از جمله افسران پلیس و بازداشت حدود ۵۰ نفر انجامید. گزارشها همچنین از غارت مغازهها، آتش زدن اموال و تخلیه میدان و یک بازارچه لوکس حکایت داشتند. بسیاری از بازداشتشدگان، بنا بر گزارشها، زیر سن قانونی بودند.
جورجیا ملونی خشونتها را محکوم کرد و گفت: «تظاهرات حق است. به آتش کشیدن شهرهای ما حق نیست.» جوزپه سالا، شهردار چپمیانه میلان هم با قابلدرک دانستن دلایل اعتراضها، خشونت علیه پلیس و تخریب شهر را غیرقابل توجیه دانست.
در تیرانا، پایتخت آلبانی، درگیریها برای پنجمین روز متوالی ادامه یافت. معترضان خواستار استعفای ادی راما، نخستوزیر و معترض به شرایط آموزشی و شهریه دانشگاه بودند. در جریان ناآرامیها، کوکتل مولوتوف و سنگ به سوی نیروهای پلیس و ساختمانها پرتاب شد، چند دفتر به آتش کشیده شد و شعبهای از بانک OTP هم هدف آتشسوزی قرار گرفت.
نیروهای ویژه پلیس برای حفاظت از دفتر نخستوزیر مستقر شدند و در ادامه، برای نخستین بار از آغاز اعتراضها، پلیس از گلوله لاستیکی استفاده کرد. دانشجویی به نام ردی تاکو هشدار داد که در میان معترضان نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله هم حضور دارند و استفاده از این گلولهها اقدامی فوقالعاده است.
در بروکسل، صدها نفر، عمدتا جوانان به خیابان آمدند، در اعتراض به افزایش هزینه آموزش و اصلاحاتی که به گفته جنبشهای دانشجویی ممکن است دسترسی به آموزش عالی را محدود کند. برخی معترضان با پلیس درگیر شدند و نیروهای انتظامی برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشکآور و آبپاش استفاده کردند. برنار کوانتن، وزیر کشور بلژیک، اعلام کرد آنچه در بروکسل رخ میدهد دیگر اعتراض ساده نیست و برای برقراری نظم از همه ابزارهای لازم استفاده خواهد شد.
فرانسه هم یکی از پرتنشترین دورههای اعتراضی خود در دهههای اخیر را پشت سر میگذارد. به گفته وزارت کشور، بیش از ۵۵۰ هزار نفر تنها در یک روز در تظاهرات شرکت کردند. سباستین لکورنو، نخستوزیر، از بازداشت ۱۲۰۰ نفر و زخمی شدن ۱۵۰ افسر پلیس خبر داد. دهها مغازه در شهرهایی از جمله پاریس، مارسی، نیس، نانت و بوردو غارت شدند. آتشسوزی در لیموژ بخش عمدهای از ساختمان بیش از ۱۴۰ ساله شهرداری را تخریب کرد و ساختمانهای عمومی در مارسی و لیل هم هدف حمله قرار گرفتند. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه وعده داد مسئولان این اقدامات تحت پیگرد قرار گیرند.
آلبرتو آلمانو، استاد حقوق و سیاست اتحادیه اروپا در مدرسه بازرگانی HEC پاریس، معتقد است که فرانسه کانون این جنبش است، اما نشانههایی از گسترش اعتراضها به کشورهای دیگر دیده میشود. به گفته او، در یونان، آلمان و اتریش نیز مراحل اولیه شکلگیری جنبشهایی مشابه قابل مشاهده است.
آلمانو تاکید کرد که این اعتراضها یک جنبش واحد نیستند، اما مطالبات مشترکی دارند: کمبود بودجه آموزش، افزایش هزینه زندگی و نگرانی دانشجویان درباره آینده شغلی پس از فارغالتحصیلی.
این ناآرامیها در آستانه دورهای حساس برای اروپا رخ میدهد؛ قاره در ۱۲ ماه آینده با چرخهای کمسابقه از انتخابات ملی، از جمله در اسپانیا، فرانسه، ایتالیا و لهستان، روبهرو خواهد شد. به گفته آلمانو، اعتراضها و احتمال گسترش آنها ناگزیر به یکی از محورهای اصلی بحثهای سیاسی در این کشورها تبدیل خواهد شد.
