رئیس انجمن سالمندشناسی و طب سالمندان ایران با اشاره به سرعت بالای سالمندشدن جمعیت کشور گفت: ایران در سالهای آینده با تغییرات جدی جمعیتی روبهرو خواهد شد و بر اساس پیشبینیها، تا سال ۱۴۳۰ از هر سه ایرانی یک نفر سالمند خواهد بود. احمد دلبری در نشست «سمپوزیوم سالمندی ایران؛ سهم هر انجمن چیست؟» در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، مهمترین نگرانی را نه خود سالمندی، بلکه آماده نبودن کشور برای مواجهه با این تغییر جمعیتی دانست.
دلبری گفت جمعیت سالمندی ایران از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۵ طی حدود ۴۰ سال دو برابر شده، اما دو برابر شدن دوباره این جمعیت تنها حدود ۲۰ سال طول خواهد کشید. به گفته او، برخی کشورها سالمندی جمعیت را فرصتی برای توسعه «اقتصاد نقرهای» میدانند، اما نبود برنامهریزی و آمادگی میتواند این روند را به یک چالش جدی تبدیل کند.
او با انتقاد از روند اجرای سیاستهای سالمندی اظهار کرد سند ملی سالمندی که از سال ۱۳۸۳ ابلاغ شده، پس از ۲۲ سال هنوز به یک برنامه عملیاتی تبدیل نشده است. وی همچنین گفت از میان ۱۵ هزار سالمند تحت نگهداری در کشور، حدود ۵۰۰۰ نفر سالمند «سرراهی» هستند؛ این در حالی است که میانگین فرزندآوری نسل این سالمندان ۵.۴ فرزند بوده است.
دلبری از وجود ۸۰ هزار سالمند مجرد قطعی در کشور خبر داد و گفت جمعیتشناسان پیشبینی میکنند این رقم با ادامه کاهش ازدواج و فرزندآوری تا سال ۱۴۳۰ به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برسد.
او همچنین از کمبود شدید متخصص طب سالمندان انتقاد کرد و گفت بر اساس استانداردهای جهانی، ایران به ۲۵۰۰ متخصص این حوزه نیاز دارد، اما اکنون کمتر از ۲۵ نفر در این تخصص فعالیت میکنند که ۷۰ درصد آنها نیز مشغول فعالیتهای غیرپزشکی هستند. به گفته دلبری، در یک مطالعه نیز ۹۵ درصد جامعه علوم پزشکی، از جمله دانشجویان این حوزه، تمایلی به فعالیت در حوزه سالمندی نداشتهاند.
رئیس انجمن سالمندشناسی و طب سالمندان با بیان اینکه سالمندی تنها موضوع وزارت بهداشت یا دولت نیست، آن را مسئلهای حاکمیتی دانست. او همچنین گفت با وجود برگزاری بیش از ۳۰ جلسه در فراکسیونهای مجلس، در برنامه هفتم توسعه حتی یک کلمه درباره سالمندی نیامده است.
سیدعلی حسینی، رئیس دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، نیز بر ضرورت همکاری انجمنهای علمی برای ساماندهی موضوع سالمندی تأکید کرد. او گفت این دانشگاه از سه دهه گذشته در حوزه سالمندی فعالیت داشته و پیشنهاد راهاندازی رصدخانهای با محوریت مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه و با همکاری انجمنهای علمی وزارت بهداشت مطرح شده است.
حسینی همچنین گفت کشور در مواجهه با سالمندی «مختصری عقب» است و مشارکت انجمنهای علمی میتواند در برنامهریزی، سازماندهی و فعالیتهای علمی این حوزه نقش داشته باشد.
محمد بیات، رئیس کمیسیون انجمنهای علمی وزارت بهداشت، با اشاره به تغییرات جمعیتی گفت سهم جمعیت ۶۰ سال و بیشتر ایران که در سال ۲۰۲۵ در میان ۱۹۵ کشور رتبه ۹۱ را داشته، تا سال ۲۰۵۰ به یکسوم جمعیت خواهد رسید و رتبه ایران از این نظر به ۵۶ میرسد.
او همچنین اظهار کرد پوشش بیمهای جمعیت کشور از نظر تعداد افراد تحت پوشش بیش از ۹۶ درصد است، اما از نظر کفایت خدمات وضعیت مناسبی ندارد و بسیاری از خدمات مورد نیاز سالمندان تحت پوشش بیمه نیست. به گفته بیات، هزینههای درمان، اسکان و تغذیه سالمندان در بسیاری موارد از جیب خانوادهها پرداخت میشود.
بیات تأکید کرد برای مدیریت سالمندی باید علاوه بر نگاه انسانی و اخلاقی، به ابعاد اقتصادی آن نیز توجه شود و با مشارکت دولت و بخش خصوصی، زمینه سرمایهگذاری برای دوران سالمندی فراهم شود. او نقش انجمنهای علمی را نیز در تربیت نیروی متخصص، طرح مستمر مسائل سالمندی و قرار دادن این موضوع در دستور کار تصمیمگیران مهم دانست.
