بسیاری از مادران و خانوادهها در سراسر جهان همچنان به خدمات و اقداماتی که امکان شیردهی و حمایت از آن را فراهم میکند، دسترسی ندارند.
با این حال، شیردهی یکی از سادهترین و در عین حال قدرتمندترین روشها برای محافظت از سلامت کودکان است. شیر مادر مواد مغذی ضروری مورد نیاز نوزادان و کودکان خردسال را فراهم میکند، ایمنی بدن آنها را افزایش میدهد، از ابتلا به بیماریهای جدی محافظت میکند و به رشد شناختی آنها کمک میکند.
شیردهی برای مادران هم فواید مهمی دارد و خطر ابتلا به بیماریهای غیرواگیر مانند سرطانهای پستان و تخمدان و همچنین دیابت نوع ۲ را کاهش میدهد.
بر اساس بیانیه مشترک «کاترین راسل»، مدیر اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، و دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، به مناسبت هفته جهانی شیردهی، میزان شیردهی در جهان در سالهای اخیر افزایش یافته است.
شیردهی انحصاری در شش ماه نخست زندگی از حدود ۳۷ درصد در سال ۲۰۱۲ به بیش از ۴۷ درصد در حال حاضر رسیده است. همچنین در پنج سال گذشته، میزان کودکانی که تا دو سالگی از شیر مادر تغذیه میکنند، از ۳۸ درصد به ۵۰ درصد افزایش یافته است.
این پیشرفتها نشان میدهد سرمایهگذاری مستمر در سیاستها و برنامههای حمایتی برای مادران و خانوادهها نتیجهبخش بوده است. با این حال، روند پیشرفت در همه مناطق یکسان نیست و بسیاری از کشورها همچنان از اهداف جهانی عقب ماندهاند.
پوشش خدمات حمایتی مرتبط با شیردهی همچنان پایین است، اجرای سیاستهای موجود در بسیاری از کشورها یکدست نیست و کیفیت خدمات هم اغلب با استانداردهای مطلوب فاصله دارد؛ بهویژه در کشورهای کمدرآمد، مناطق شکننده و محیطهای درگیر بحرانهای انسانی.
شواهد علمی نشان میدهد برخی اقدامات کمهزینه میتوانند نقش مهمی در افزایش میزان شیردهی داشته باشند. از جمله این اقدامات میتوان به ارائه حمایت تخصصی از شیردهی در نظام سلامت، مشاورههای مبتنی بر محیط اجتماعی، سیاستهای حمایت از مادران شاغل و جلوگیری از بازاریابی فریبنده و سودجویانه شیرخشکهای تجاری اشاره کرد.
به گفته یونیسف و سازمان جهانی بهداشت، افزایش حمایت از شیردهی میتواند سالانه از مرگ نزدیک به ۴۰۰ هزار کودک و حدود ۱۴۰ هزار مادر جلوگیری کند.
همچنین هر یک دلار سرمایهگذاری در ترویج شیردهی، حدود ۵۹ دلار بازده اقتصادی ایجاد میکند. این بازده از طریق کاهش هزینههای درمانی، بهبود رشد شناختی کودکان، افزایش دستاوردهای آموزشی و بیشتر شدن درآمدهای طول عمر افراد حاصل میشود.
هفته جهانی شیردهی امسال با شعار «شیردهی برای شروعی پایدار در زندگی: تقویت آنچه موثر است» برگزار میشود. یونیسف و سازمان جهانی بهداشت از کشورها خواستهاند لیستی از اقدامات را در اولویت قرار دهند. از جمله این اقدامات عبارت است از: تقویت نظامهای سلامت برای ارائه حمایت باکیفیت از شیردهی به مادران و نوزادان؛ گسترش مشاورههای اجتماعی و برنامههای حمایت همتایان؛ اجرای کامل و نظارت بر «کدهای بینالمللی بازاریابی جایگزینهای شیر مادر»؛ سرمایهگذاری در مرخصی زایمان با حقوق و سیاستهای حمایتی در محیط کار؛ ادغام برنامههای حمایت از شیردهی در خدمات مراقبتهای دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان؛ تداوم حمایت از شیردهی در شرایط بحرانی و مناطق شکننده.
یونیسف و سازمان جهانی بهداشت تاکید کردهاند که شیردهی نقشی حیاتی در سلامت نسل آینده دارد و با سرمایهگذاری در راهکارهای اثباتشده میتوان به هر کودک بهترین شروع ممکن در زندگی را داد و اطمینان یافت که هر مادر به مراقبتها و خدمات مورد نیاز خود دسترسی دارد.
منبع: WHO
