آمار قربانیان مونوکسیدکربن در استان تهران رو به افزایش است. در شش ماه نخست سال گذشته ۵۱ نفر بر اثر گازگرفتگی جان باختند، اما امسال این تعداد به ۶۵ نفر رسیده است؛ افزایشی ۲۷ درصدی. در سراسر کشور نیز سال گذشته ۸۳۰ نفر قربانی این گاز شدند. آمار پنجماهه امسال از مرگ ۲۶۱ نفر حکایت دارد که ۲۲ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
طبق آمار اعلامشده از سوی سازمان آتشنشانی، ۸۶ درصد مرگهای ناشی از مونوکسیدکربن در محیطهای مسکونی اتفاق افتاده است. مراکز صنعتی و کارگاهی سه درصد و مراکز تجاری دو درصد از تلفات را به خود اختصاص دادهاند. حالا با سرد شدن هوا، مسئولان آتشنشانی نگران تکرار حوادث در خوابگاههای دانشجویی، مدارس و واحدهای تجاری هستند.
کامران عبدولی، معاون پیشگیری سازمان آتشنشانی تهران، در گفتوگو با ایسنا از حوادثی گفته که چند نفر در یک اتاق خوابیدهاند و صبح دیگر بیدار نشدهاند. او میگوید: «در مواردی شاهد بودهایم که چند نفر در یک اتاق خوابیدهاند و صبح روز بعد به دلیل مسمومیت با این گاز بیدار نشدهاند.»
مونوکسیدکربن نه رنگ دارد و نه بو. تشخیص آن با حواس انسانی ممکن نیست و به همین دلیل عبدولی بر نصب دستگاههای هشداردهنده در خوابگاهها تأکید دارد.
به گفته او، بخاریهایی که از زمستان گذشته خاموش ماندهاند، باید پیش از استفاده دوباره بررسی شوند. کنترل دودکش، اتصالات و سلامت وسیله گرمایشی نیز باید به افراد متخصص سپرده شود. این موضوع در مدارس، بهویژه برای موتورخانهها و تجهیزات گرمایشی، اهمیت دارد.
بازار تهران هم با خطر دیگری روبهروست. قدرتالله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران، پیشتر اعلام کرده بود که حدود ۳۰۰ سرا و پاساژ بازار ناایمن هستند و در این مجموعهها کپسولهای گاز وجود دارد.
استفاده از پیکنیک و اجاقهای تکشعله برای گرم کردن مغازهها و کارگاهها از مواردی است که آتشنشانی درباره آن هشدار میدهد. در بسیاری از واحدهای بازار، کالاهای قابل اشتعال نگهداری میشود و یک بیاحتیاطی میتواند خسارت سنگینی به بار بیاورد.
عبدولی برای توضیح این خطر، یکی از آتشسوزیهای گذشته بازار را مثال میزند؛ حادثهای که با واژگون شدن پیکنیک و روغن داغ روی آن شروع شد و به سوختن کامل یک پاساژ انجامید. به گفته او، چند سال از آن آتشسوزی گذشته، اما ساختمان هنوز بازسازی نشده است.
معاون پیشگیری آتشنشانی میگوید در چنین حوادثی، خسارت تنها به ساختمان و کالاها وارد نمیشود. تعطیلی مغازهها و کارگاهها ممکن است منبع درآمد تعدادی از شاغلان بازار را نیز از بین ببرد.
او درباره استفاده از وسایل گرمایشی توضیح میدهد که بخاری و پکیج استاندارد در صورت نصب صحیح و داشتن دودکش سالم، گازهای حاصل از سوختن را به بیرون منتقل میکنند. اما پیکنیک و اجاق تکشعله، شعلهای بدون حفاظ دارند و استفاده از آنها در مجاورت کالاهای قابل اشتعال خطر آتشسوزی را بالا میبرد.
عبدولی همچنین درباره بخاریهای دستساز هشدار داده است؛ وسایلی که برخی افراد با روغن یا چوب روشن میکنند و برای گرم کردن محیط کار از آنها استفاده میکنند.
آتشنشانی از کسبه بازار خواسته است برای گرم کردن محل کار از این وسایل استفاده نکنند، بخاریهای استاندارد را با فاصله مناسب از کالاها قرار دهند و پیش از روشن کردن وسایل گازسوز، دودکش و اتصالات آنها را بررسی کنند.
