انتشار نخستین دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت برای دیابت نوع یک
همزمان با روز جهانی دیابت ۲۰۲۶، سازمان جهانی بهداشت (WHO) نخستین دستورالعملهای خود را درباره تشخیص و مدیریت دیابت نوع یک در بزرگسالان منتشر کرد. این توصیهها برای اجرا در شرایط گوناگون، از جمله محیطهای کمبرخوردار، مناطق بحرانزده و شرایط اضطراری و بشردوستانه، طراحی شدهاند.
در سال ۲۰۲۵، حدود ۹.۵ میلیون نفر در سراسر جهان با دیابت نوع یک زندگی میکردند و در همان سال ۵۰۰ هزار نفر دیگر به این بیماری مبتلا شدند. اگرچه دیابت نوع یک اغلب بیماری دوران کودکی تلقی میشود، ابتلای بزرگسالان به آن هم رو به افزایش است.
دکتر «سورن بروستروم»، مدیر بخش بیماریهای غیرواگیر و سلامت روان سازمان جهانی بهداشت میگوید: «انسولین درمانی نجاتبخش است که بیش از ۱۰۰ سال پیش کشف شد. با این حال، بسیاری از مبتلایان به دیابت نوع یک هنوز به انسولین باکیفیت و مقرونبهصرفه دسترسی ندارند. دستورالعملهای جدید سازمان جهانی بهداشت توصیههایی مبتنی بر شواهد ارائه میکنند تا به کشورها در تامین بهترین مراقبتهای ممکن کمک کنند؛ از جمله در مناطقی که منابع محدود است یا خدمات سلامت با اختلال روبهرو شدهاند.»
تزریق انسولین و پایش منظم قند خون
در دستورالعملهای جدید، سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند مبتلایان به دیابت نوع یک چند بار در روز انسولین تزریق کنند و مقدار آن را متناسب با سطح گلوکز خون خود تنظیم کنند. انسولین انسانی، دارویی تولیدشده که عملکردی مشابه انسولین طبیعی بدن دارد، گزینهای مناسب و موثر است. در صورت نیاز میتوان از انواع دیگر انسولین هم استفاده کرد.
این دستورالعملها همچنین بر پایش منظم سطح گلوکز خون تاکید دارند. در مراکز درمانی، این کار میتواند از طریق آزمایش خون دورهای انجام شود که میانگین قند خون فرد را در چند ماه گذشته نشان میدهد.
افراد در خانه هم میتوانند با استفاده از آزمایش خون انگشتی، سطح قند خون خود را اندازهگیری کنند. روش دیگر، استفاده از دستگاه پایش مداوم گلوکز است؛ حسگر کوچکی که روی پوست قرار میگیرد و سطح قند خون را بهطور پیوسته اندازهگیری میکند. در مناطقی که آزمایش قند خون در دسترس نیست، میتوان آزمایش گلوکز ادرار را هم در نظر گرفت.
هدفگذاری برای دسترسی همگانی تا سال ۲۰۳۰
دستورالعملهای تازه از تلاشها برای تحقق اهداف سازمان جهانی بهداشت تا سال ۲۰۳۰ حمایت میکنند؛ اهدافی که بر دسترسی همه مبتلایان به دیابت نوع یک به درمان انسولینی مقرونبهصرفه و امکان پایش شخصی سطح قند خون تاکید دارند.
سازمان جهانی بهداشت برای تبدیل این توصیهها به اقدامات عملی، ابزارها و راهنماییهای لازم را در اختیار کشورها قرار خواهد داد تا بتوانند روند پیشرفت خود را ارزیابی و پیگیری کنند. همچنین از کشورها خواسته شده است افراد مبتلا به دیابت نوع یک را بهطور فعال در طراحی، اجرای و ارزیابی برنامههای مقابله با این بیماری مشارکت دهند.
شعار روز جهانی دیابت در سال ۲۰۲۶ «اقدام زودهنگام در برابر دیابت» است. دیابت میتواند عوارض جدی و گاه جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد؛ از جمله نابینایی، نارسایی کلیه، حمله قلبی، سکته مغزی و قطع عضو در اندامهای تحتانی.
بار جهانی دیابت از سال ۱۹۹۰ بیش از چهار برابر شده است. در سال ۲۰۲۲، حدود ۸۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان به دیابت مبتلا بودند که بیشتر آنها دیابت نوع دو داشتند. بیش از ۴۰ درصد مبتلایان هم از بیماری خود آگاه نیستند و به همین دلیل تشخیص داده نشدهاند.
منبع: WHO











