ماماها هشدار دادهاند که پدیده النینو خطر مرگ هنگام زایمان را برای میلیونها زن در سختترین مناطق بحرانی جهان افزایش میدهد.
موجهای همزمان حوادث جوی، از جمله سیل، تندبادهای گرمسیری و گرمای شدید که پیشبینی میشود در ماههای آینده به اوج خود برسند، برای بسیاری از مردم مرگبار خواهند بود؛ بهویژه برای زنان بارداری که ممکن است هنگام شروع زایمان، دسترسیشان به بیمارستان قطع شود.
قرار است حدود ۱۵ میلیون نوزاد در ماههای نوامبر و دسامبر در کشورهایی متولد شوند که در رده مناطق با خطر بالای النینو قرار گرفتهاند. این رقم معادل دو سوم کل تولدها در سراسر جهان است.
نیجریه، چاد، جمهوری آفریقای مرکزی، سودان جنوبی، سومالی و افغانستان از جمله این کشورها هستند؛ کشورهایی که هماکنون هم از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران و نوزادان در جهان برخوردارند. هر سال حدود ۲۶۰ هزار زن در دوران بارداری و هنگام زایمان جان خود را از دست میدهند؛ بیشتر این مرگها ناشی از عواملی است که میتوان از آنها پیشگیری کرد. آفریقای جنوب صحرا بهتنهایی ۷۰ درصد این موارد را به خود اختصاص میدهد.
«آنا اف اوگلاس»، مدیر اجرایی کنفدراسیون بینالمللی ماماها، در این باره گفت: «اگر زنی باردار باشید، با دشواریهای اجتماعی و اقتصادی دستوپنجه نرم کنید و در منطقهای گرفتار فاجعه اقلیمی زندگی کنید، حتی پیش از باردار شدن هم شرایط به زیان شماست. النینو در کنار دیگر خطرهای سلامت از راه میرسد و برای بسیاری، همین پدیده میتواند مرز میان مرگ و زندگی باشد.»
در بنگلادش، تیمهای مراقبت از مادران خود را برای وقوع سیل آماده میکنند.
«کریستین اووی الوتو»، ماما و مربی ماماها در اردوگاههای پناهندگان روهینگیا در منطقه کاکسبازار بنگلادش، میگوید: «زایمان در زمان تندباد، سیل، موج گرما یا رانش زمین متوقف نمیشود. حتی تاخیری کوتاه در رسیدن به یک مرکز درمانی هنگام بروز وضعیت اضطراری مامایی میتواند جان مادر یا نوزادش را بگیرد.
«در جریان سیلهای ناگهانی و رانش زمین در گذشته، زنان نمیتوانستند به مراکز درمانی برسند. جادهها زیر آب میرفت و خودروی ما هم در مسیر گیر میکرد.»
در جنوب مالاوی، موج گرما زنان را از مراجعه برای مراقبتهای دوران بارداری بازمیدارد. فصل بارندگی ناموفق باعث شده خانوادههای کشاورز توان پرداخت کرایه اتوبوس برای رفتن به درمانگاه را نداشته باشند؛ در نتیجه، مشکلات پزشکی آنها بدون درمان باقی میماند.
«جودیت مگوگو»، ماما، میگوید: «در حال حاضر، بیشتر روزهای هفته با دمای بالای ۴۰ درجه سانتیگراد روبهرو هستیم. انتظار میرود مراجعه زنان برای مراقبتهای دوران بارداری کاهش یابد، چراکه آنها نمیتوانند در چنین هوای گرمی سفر کنند. هر روز با قطعی برق مواجه هستیم.»
«مادالیتسو بن مالکانو»، مامای دیگری هم گفت هنگام قطع برق، ماماها ناچارند نوزادان را در بخشهای زایمانِ طاقتفرسا از نظر گرما یا زیر نور چراغقوه به دنیا بیاورند. او افزود: «گرمای شدید باعث سرگیجه و خستگی بسیاری از زنان شده است؛ خود من هم از این وضعیت در امان نیستم.»
رویدادهای شدید النینو در گذشته باعث شده بود بیش از چهار میلیون نفر در مالاوی با کمبود غذا مواجه شوند. «بن مالکانو» گفت: «سوءتغذیه گسترش خواهد یافت و این مسئله به تولد نوزادان با وزن کم و خونریزی شدید مادران منجر میشود؛ پیامدی ناشی از کمخونی.»
سازمان جهانی بهداشت، خطر سوءتغذیه را در مناطق گرفتار خشکسالی «تقریبا قطعی» و در سطح «بسیار بالا» ارزیابی کرده است. این سازمان سوءتغذیه را بهویژه برای زنان باردار و شیرده تهدیدی جدی میداند.
«امی مانگآندا»، مامای مالاویایی در این باره گفت: «وقتی خانوادهها برای تامین نیازهای اولیه خود با مشکل روبهرو میشوند، ممکن است برخی دختران برای بهدست آوردن پول یا غذا به راهکارهای پرخطر بقا، از جمله رابطه جنسی در ازای دریافت پول یا کالا روی بیاورند.»
در شیلی، جایی که سیل در سال جاری جوامع محلی و بیمارستانها را از دسترس خارج کرد، «ناتالیا آچا گودوی»، ماما در بنیاد مَترنیتی، میگوید: «چیزی که در ذهنم مانده، این است که دسترسی به بیمارستان چقدر سریع میتواند نامطمئن شود. نمیتوانم به زنی باردار فکر نکنم که در یک منطقه دورافتاده درد زایمانش آغاز میشود، یا نوزادی که به مراقبت فوری نیاز دارد، اما جادهها مسدود شدهاند.»
کنفدراسیون بینالمللی ماماها راهنمایی برای مقابله با گرمای شدید منتشر کرده است؛ پدیدهای که این نهاد آن را «فاجعهای نامرئی» مینامد. حتی یک روز قرار گرفتن در معرض گرمای بیش از حد میتواند خطر زایمان زودرس، ناهنجاریهای مادرزادی، فشار خون بالا و افزایش خطرناک دمای بدن نوزادان را بالا ببرد.
به ماماها توصیه شده است در روزهایی که گرما جان انسانها را تهدید میکند، پرچمهای قرمز را بیرون درمانگاهها نصب کنند تا به زنان هشدار دهند کار در مزارع را متوقف کنند و در صورت امکان در خانه بمانند. همچنین زنان باید «برنامه اقدام در برابر گرما» داشته باشند: پناهگاهی خنک، فردی که بتواند مسئولیت کارهای روزمره را بر عهده بگیرد و با دستکم ۱۵ لیتر آب آشامیدنی ذخیرهشده.
«نها مانکانی»، مشاور کنفدراسیون بینالمللی ماماها میگوید: «گرمای شدید ویرانی فیزیکی فوری و آشکاری بر جای نمیگذارد و همین مسئله باعث میشود پیامدهای فیزیولوژیک شدید آن بهآسانی نادیده گرفته شود.»
منبع: گاردین
