بازداشت رهبر حزب «سوسک‌ها»؛ دهلی‌نو در آستانه اعتراض گسترده جوانان

پلیس دهلی‌نو روز شنبه ده‌ها معترض از جمله «آبجیت دیپکه»، بنیان‌گذار حزب «جنتا» را بازداشت کرد. هم‌زمان، هزاران نیروی پلیس و نیروهای شبه‌نظامی در پایتخت هند مستقر شدند تا از برگزاری اعتراض گسترده جوانان جلوگیری کنند؛ اعتراضی که هدف آن کناره‌گیری رئیس کمیسیون انتخابات هند است.

معترضان که جنبش جوانان موسوم به «سوسک» رهبری‌شان می‌کند، خواستار استعفای «گیانش کومار»، رئیس کمیسیون انتخابات هستند. آن‌ها به بازنگری فهرست‌های رای‌دهندگان اعتراض دارند و می‌گویند این فرایند به سود حزب بهاراتیا جاناتا، به رهبری نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، انجام شده است. پیش از ورود معترضان به دهلی‌نو، چند ایستگاه مترو تعطیل شد و دسترسی به اینترنت تلفن همراه در بخش‌هایی از شهر به حالت تعلیق درآمد.

تصاویر تلویزیونی نشان می‌داد که پلیس در منطقه مرکزی تجاری شهر گروهی چندده‌نفره از معترضان جوان را تعقیب می‌کند. ماموران پس از بازداشت، آن‌ها را سوار خودرو کردند و از محل بردند.

یک منبع پلیس به خبرگزاری رویترز گفت حدود ۲۰۰ نفر در این منطقه بازداشت شده‌اند. به گفته سخنگوی پلیس، در خارج از دهلی‌نو هم شماری از افراد، از جمله «دروو راتهی»، چهره شناخته‌شده یوتیوب و از حامیان اعتراض‌ها، بازداشت شده‌اند.

پیش از آغاز تجمع، پلیس دیپکه را پس از ورود پروازش از بمبئی در فرودگاه دهلی‌نو بازداشت کرد. گزارش‌ها حاکی است که ماموران از او خواسته‌اند اعتراض را لغو کند، زیرا مقام‌ها برگزاری آن را ممنوع کرده بودند. این جنبش در بیانیه‌ای اعلام کرد که دو رهبر دیگر حزب، «ساوراو داس» و «آشوتوش رانکا» هم پس از فرود هواپیمایشان بازداشت شده‌اند.

سازمان‌دهندگان این تجمع آن را اعتراضی برای «نجات دموکراسی» توصیف کرده‌اند و می‌گویند هدفشان برگزاری بزرگ‌ترین تجمع از مجموعه اعتراض‌هایی است که هفته گذشته آغاز شد. این اعتراض‌ها پس از انتشار گزارشی در روزنامه ایندین اکسپرس شدت گرفت؛ گزارشی که بر اساس آن، معاونان کومار در جریان بازنگری فهرست‌های رای‌دهندگان با او مخالفت کرده و درباره روند کار ابراز تردید کرده بودند. در این فرایند، نام حدود ۱۳۰ میلیون نفر از فهرست رای‌دهندگان حذف شده است.

احزاب مخالف مدت‌هاست دولت را متهم می‌کنند که می‌کوشد فهرست‌های رای‌دهندگان را به شکلی تنظیم کند که به سود حزب حاکم باشد.

کومار تاکنون درباره این اتهام‌ها اظهارنظری نکرده است. کمیسیون انتخابات و حزب بهاراتیا جاناتا نیز این ادعاها را رد کرده‌اند.

حزب حاکم می‌گوید محبوبیت مودی و رشد اقتصادی هند از جمله دلایل برتری انتخاباتی آن هستند. این حزب همچنین مخالفان را متهم می‌کند که چون قادر به پیروزی در انتخابات نیستند، افکار عمومی را گمراه می‌کنند.

اعتراض‌های تقریبا روزانه گروه‌های مخالف، چالش سیاسی تازه‌ای برای مودی ایجاد کرده است؛ آن هم چند ماه پس از آنکه اعتراض‌هایی مشابه، در پی افشای نشت سؤالات امتحانی، به استعفای وزیر آموزش این کشور انجامید.

این اعتراض‌ها در شرایطی برگزار می‌شود که هند در آستانه مجموعه‌ای از انتخابات مهم ایالتی در اوایل سال ۲۰۲۷ قرار دارد؛ از جمله انتخابات در اوتار پرادش، پرجمعیت‌ترین ایالت کشور که حزب بهاراتیا جاناتا در آن قدرت را در دست دارد.

حزب «سوسک» که رهبری اعتراض‌ها را بر عهده دارد، فعالیت خود را به‌عنوان حرکتی طنزآمیز در فضای مجازی آغاز کرد. اعضای این حزب اعلام کرده بودند که صبح شنبه در جانتار مانتار گرد هم می‌آیند؛ مکانی در مرکز دهلی‌نو که مقام‌ها آن را برای برگزاری تجمع‌های اعتراضی تعیین کرده‌اند.

پلیس دهلی روز جمعه اعلام کرد که مجوز برگزاری این تجمع را صادر نکرده است، زیرا درخواست در مهلت مقرر ارائه نشده بود. پلیس همچنین مدعی شد که حزب در اعتراض‌های پیشین به تعهدات خود پایبند نبوده است. مقام‌ها گفتند برای اجرای قانون و حفظ نظم عمومی ناچارند با این تجمع برخورد کنند.

پلیس هشدار داد که در صورت نقض ممنوعیت، با معترضان مطابق قانون برخورد خواهد شد.

ده‌ها هزار نیروی پلیس و شبه‌نظامی در سراسر پایتخت مستقر شده‌اند. چندین ردیف از موانع فلزی زردرنگ نیز مسیرهای منتهی به جانتار مانتار را مسدود کرده‌اند.

رهبران حزب جنتا سوسک تصمیم پلیس را رد کردند و گفتند اعتراض را طبق برنامه برگزار خواهند کرد.

مقام‌ها دستور تعطیلی ده‌ها ایستگاه مترو را صادر کردند و چندین قطار ورودی به دهلی‌نو نیز لغو شد. با این حال، دیوان عالی هند روز جمعه اعلام کرد که برخی قطارها باید به حرکت خود ادامه دهند و نباید همه ایستگاه‌های مترو به‌طور یک‌جا تعطیل شوند.

دیپکه پیش از بازداشت در دهلی‌نو، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دیکتاتور ترجیح می‌دهد کل پایتخت کشور را تعطیل کند و میلیون‌ها شهروند را به زحمت بیندازد، اما اجازه ندهد اعتراضی مسالمت‌آمیز در محل تعیین‌شده برای تجمع‌ها برگزار شود.»

او افزود: «تصور کنید این تعطیلی که مودی به راه انداخته، چه تعداد زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.»

خبرگزاری ای‌ان‌آی به نقل از یک دستور دولتی گزارش داد که خدمات اینترنت تلفن همراه در محدوده‌ای به شعاع چهار کیلومتر از محل اعتراض، از شامگاه جمعه تا شامگاه شنبه تعلیق شده است.

حزب سوسک اعلام کرده است که «دست‌کم ۱۰ هزار نفر» در سراسر هند بازداشت شده‌اند؛ از جمله معترضانی که با قطار به دهلی‌نو سفر می‌کردند.

روزنامه هندو گزارش داد که برخی از بازداشت‌شدگان در ایالت مادیا پرادش، در مرکز هند، به هتل‌ها منتقل شده‌اند.

پلیس تاکنون به ادعاهای گسترده‌تر این حزب درباره بازداشت‌های جمعی در سراسر کشور پاسخی نداده است.

منبع: گاردین