هشدار درباره سهم بالای سهمیه‌‌ها در پذیرش پزشکی

به گزارش آتیه آنلاین، جانشین و مشاور عالی وزیر بهداشت با تأکید بر ضرورت بازنگری در نظام سهمیه‌های ورود به دانشگاه‌ها، اعلام کرد که بررسی‌های کارشناسی مشترک وزارت بهداشت و وزارت علوم درباره اصلاح این نظام به پایان رسیده و گزارش آن به رئیس‌جمهور ارائه شده است، اما با توجه به مراحل قانونی، تغییرات احتمالی به کنکور امسال نخواهد رسید.

دکتر علی جعفریان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: طی ماه‌های گذشته کارگروه مشترکی میان وزارت بهداشت و وزارت علوم تشکیل شد و بررسی جامعی درباره وضعیت سهمیه‌های کنکور انجام داد. به گفته وی، این گزارش پس از ارائه به رئیس‌جمهور و طرح برخی ملاحظات، اصلاح و تکمیل شده و اکنون آماده ورود به مراحل تصمیم‌گیری است.

وی با اشاره به تعدد سهمیه‌های موجود در نظام پذیرش دانشجو گفت: در حال حاضر حدود ۲۷ تا بیش از ۳۰ نوع سهمیه در فرآیند پذیرش دانشگاه‌ها وجود دارد. هرچند برخی از این سهمیه‌ها از نظر تعداد مشمولان گسترده نیستند، اما ادامه فعالیت آنها بدون بازنگری منطقی به نظر نمی‌رسد و لازم است کل ساختار سهمیه‌ها مورد بازبینی قرار گیرد.

جعفریان با بیان اینکه میان مسئولان درباره ضرورت اصلاح این نظام اتفاق نظر وجود دارد، افزود: بخشی از سهمیه‌ها بر اساس قوانین مجلس و بخشی دیگر بر پایه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد شده‌اند و همین مسئله اصلاح آنها را با پیچیدگی‌های حقوقی روبه‌رو کرده است. به گفته او، پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های علوم و بهداشت این است که اختیار بررسی و تعیین تکلیف همه سهمیه‌ها به یک مرجع واحد سپرده شود تا امکان تصمیم‌گیری جامع فراهم شود.

وی تأکید کرد که حتی در صورت آغاز روند رسمی بررسی، اصلاحات به کنکور سال جاری نخواهد رسید؛ زیرا این پیشنهاد باید ابتدا در ستاد علم و فناوری و سپس در شورای عالی انقلاب فرهنگی بررسی و تصویب شود.

جانشین وزیر بهداشت همچنین با اشاره به دیدگاه رئیس‌جمهور درباره نظام سهمیه‌ها گفت: یکی از محورهای اصلی مورد تأکید، حرکت به سمت بومی‌گزینی است؛ به این معنا که دانشجویان هر منطقه در همان منطقه تحصیل کنند و پس از فارغ‌التحصیلی نیز در همان محل به ارائه خدمت بپردازند. این رویکرد در پیشنهاد مشترک دو وزارتخانه نیز مورد توجه قرار گرفته است.

سهمیه‌ها؛ از ابزار حمایت تا چالش عدالت آموزشی

جعفریان در بخش دیگری از سخنان خود به سهم بالای پذیرش دانشجویان سهمیه‌ای در رشته پزشکی اشاره کرد و گفت: هرچند نمی‌تواند ادعای سهمیه‌ای بودن ۱۰۰ نفر نخست پذیرفته‌شده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران را تأیید کند، اما در سال‌هایی که مسئولیت اجرایی داشته، مواردی را مشاهده کرده که حدود ۶۰ درصد پذیرفته‌شدگان رشته پزشکی از طریق سهمیه‌ها وارد دانشگاه شده‌اند.

به گفته وی، قوانین فعلی اجازه می‌دهد بخش قابل توجهی از ظرفیت پذیرش به سهمیه‌ها اختصاص یابد. سهمیه هدایت آموزشی تا سقف ۳۰ درصد ظرفیت را شامل می‌شود و در کنار آن، سهمیه ۲۵ درصدی و ۵ درصدی ایثارگران نیز وجود دارد. در مجموع، این سهمیه‌ها می‌توانند بخش بزرگی از ظرفیت پذیرش رشته‌های پرمتقاضی، به‌ویژه پزشکی، را به خود اختصاص دهند.

جعفریان با تأکید بر اینکه این موضوع از منظر عدالت آموزشی قابل تأمل است، تصریح کرد: اصل وجود سهمیه‌ها لزوماً محل اشکال نیست و در برخی شرایط می‌تواند توجیه منطقی داشته باشد. برای مثال، در دوران جنگ تحمیلی، اختصاص سهمیه به رزمندگانی که فرصت رقابت برابر با سایر داوطلبان را نداشتند، اقدامی قابل دفاع بود. با این حال، به مرور زمان سهمیه‌های متعددی به نظام پذیرش افزوده شد و اکنون در برخی موارد، به جای تقویت عدالت، رقابت را برای داوطلبان فاقد سهمیه دشوارتر کرده است.

وی در پایان تأکید کرد که بازنگری در نظام سهمیه‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و اصلاح این ساختار باید به گونه‌ای انجام شود که ضمن حفظ اهداف حمایتی، عدالت آموزشی و فرصت رقابت منصفانه برای همه داوطلبان نیز تأمین شود.