ورود یک ماده مضر به بدن، می‌توند عملکرد اعضای مختلف بدن را تحت تاثیر قرار دهد و به آن‌ها آسیب بزند. مسمومیت همیشه بی خطر نیست و گاهی می‌تواند فرد را تا سرحد مرگ ببرد. بنابراین توجه به آن و آگاهی درباره چگونگی پیشگیری از آن یکی از برنامه‌های نظام‌های سلامت است.
در ایران هفته اول آبان ماه برای آگاهی رسانی درباره انواع مسمومیت ها و روش‌هاشی پیشگیری و روبه‌رو شدن با آن‌ها گرامی داشته می‌شود.
زهرا جهانگرد رفسنجانی، معاون غذا و دارو به مناسبت هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها با شعار «از شناخت خطر تا اقدام به موقع،برای پیشگیری از مسمومیت» پیامی منتشر کرد.
معاون غذا و دارو گفت: «مسمومیت‌ها از جمله چالش‌های مهم حوزه سلامت هستند که می‌توانند در اثر مصرف نادرست داروها، نگهداری غیراصولی مواد شیمیایی و شوینده‌ها، مواجهه با گازهای سمی از جمله مونوکسید کربن، مصرف مواد غذایی و قارچ‌های سمی و همچنین سوءمصرف مواد مخدر و محرک رخ دهند. در بسیاری از موارد، بی‌توجهی به هشدارها، مصرف خودسرانه داروها و ناآگاهی از شیوه صحیح مواجهه با عوامل خطر، زمینه‌ساز بروز حوادثی است که گاه پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال دارند.»
یکی از گروه‌هایی که بیشتر از بقیه در معرض مواد سمی هستند کودکانند که بدون آگاهی و اطلاع والدین چیزی را که نمی‌شناسند می‌خورند. در بسیاری موارد، مسمومیت‌های اتفاقی، در کودکان زیر پنج سال و به علت عدم توجه والدین رخ می‌دهد.
یکی دیگر از عوامل مسمومیت داروها هستند. مصرف خودسرانه داروها و بدون اطلاع پزشک می‌توانند تداخل و مسمویت ایسجاد کنند و عملکرد اعضای بدن را تحت تاثیر قرار دهند. همچنین مصرف بیش از حد داروها یکی از عوامل مسمومیت است که در مواردی افراد به طور عمدی از آن استفاده می‌کنند.
جهانگرد تاکید می‌کند: «نگهداری داروها و مواد شیمیایی در مکان‌های ایمن و دور از دسترس کودکان، پرهیز از مصرف خودسرانه و بیش از مقدار تجویزشده داروها، خودداری از ترکیب مواد شوینده، اطمینان از سلامت و ایمنی وسایل گازسوز و پرهیز از مصرف مواد غذایی، قارچ‌ها و گیاهان ناشناخته، از جمله اقداماتی هستند که نقش مهمی در کاهش خطر مسمومیت‌ها دارند.»
همیشه استفراغ باعث رفع مسمومیت نمی‌شود و گاهی ممکن است اوضاع را بدتر کند. خوراندن مایعات به فردی که مسموم شده گاهی آسیب بیشتری به او می‌زند. همچنین دادن داروی خوسرانه به فرد مسموم‌شده، می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری داشته باشد.
خطرات ناشی از مسمومیت در کودکان، زنان باردار و سالمندان می‌تواند شدیدتر از بقیه افراد باشد. برخی مسمومیت‌ها با معلولیت ماندگار همراه هستند به همین خاطر سعی نکنید با چشیدن و یا بوییدن یک ماده ناشناخته آن را شناسایی کنید.
به گفته معاون غذا و دارو در صورت بروز مسمومیت یا مشکوک بودن به آن، حفظ آرامش، تماس فوری با اورژانس و پرهیز از درمان‌های خودسرانه، از اقدامات ضروری به شمار می‌روند. در چنین شرایطی، اقدام نادرست یا تأخیر در دریافت خدمات درمانی می‌تواند خطرات جدی برای فرد ایجاد کند.
بنابر اعلام جهانگرد شعار امسال، «از شناخت خطر تا اقدام به‌موقع؛ برای پیشگیری از مسمومیت»، بر ضرورت پیوند میان آگاهی و عمل تأکید دارد.
