ناکافی بودن پوشش بیمهای خدمات سلامت روان
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت تعیین واقعبینانه تعرفهها در کنار پوشش مؤثر بیمهای را شرط اصلی افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت روان دانست.
خدمات سلامت روان یکی از حوزههایی است که هزنیههای زیادی را به ویژه در بخش خصوصی به مراجعان تحمیل میکند. ضرورت حمایت بیمهای برای این خدمات یکی از راههایی است که میتواند به ارتقای سلامت روان در جامعه کمک کند. محمدرضا شالبافان درباره تعرفههای خدمات روانپزشکی و روانشناسی به ایسنا گفت: «هدفگذاری درباره تعرفههای خدمات روانشناسی و روانپزشکی میبایست به نحوی صورت گیرد که دسترسی به خدمات مرتبط، مناسب باشد. همچنین اعداد و ارقام به نحوی تصویب شود که برای ارائهدهندگان خدمات نیز جذاب باشد.»
او درباره وضعیت تعرفههای روانپزشکی و روانشناسی در ایران توضیح داد: «بررسی تعرفههای خدمات روانشناسی و روانپزشکی در کشور با سایر کشورهای جهان بیانگر این است که تعرفههای خدمات حوزه روان نه تنها در مقایسه با کشورهای پیشرفته بلکه نسبت به کشورهای منطقه نیز کمتر است. بنابراین اگر تعرفههای روانپزشکی و روانشناسی بازنگری شود، نه تنها میزان انگیزه درمانگران برای ارائه خدمات بهتر افزایش مییابد؛ بلکه زمینه ماندگاری آنها در کشور را هم فراهم میکند. »
او با بیان اینکه پوشش بیمهای خدمات روان یک ضرورت است، تاکید کرد: «اگر افزایش تعرفههای خدمات رواندرمانی با حمایتهای بیمهای و دولتی همراه نباشد، بسیاری از مردم نمیتوانند تعرفه خدمات بخش خصوصی را پرداخت کنند. براین اساس، همراه با تلاش برای افزایش تعرفهها، حمایت ویژه دولتی برای مردم یک ضرورت است. یکی از مهمترین راهکارهای حمایت دولت، توسعه ارائه خدمات سلامت روان در «مراکز سلامت روان جامعهنگر» (سراج) است که با هزینه بسیار کم یا به صورت رایگان ارائه میشود تا افرادی که تمایل یا امکان مراجعه به بخش خصوصی را ندارند، از این خدمات محروم نشوند.»
شالبافان درباره ارائه خدمات حوزه روان در بخش خصوصی گفت: «بسیاری مواقع، بخش خصوصی میتواند یک مکمل برای بخش دولتی باشد؛ بنابراین لازم و ضروری است که تعرفهها تحت پوشش سازمانهای بیمهگر قرار گیرد تا بار ناشی از افزایش تعرفههای خدمات رواندرمانی سبب افزایش پرداخت از جیب مردم نشود.»
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، درباره نقش مسائل اقتصادی در روند دریافت خدمات درمانی توضیح داد: «نقش مولفههای اقتصادی برای دریافت خدمات روانپزشکی و روانشناختی غیرقابل انکار است؛ اما دستیابی به چرایی عدم مراجعه برای دریافت خدمات رواندرمانی به مطالعه نیاز دارد.»
به باور او با وجود اهمیت مسائل اقتصادی، «نقص آگاهی مردم» و «انگ اجتماعی اختلالات روانپزشکی» همچنان اصلیترین مانع برای عدم مراجعه برای دریافت این خدمات است.
این مسئول درباره وضعیت مراجعه برای دریافت خدمات رواندرمانی در شهرهای کوچک اضافه کرد: «بررسیها بیانگر این است حتی در شهرهای کوچک و مناطقکمبرخوردار که خدمات رایگان یا کمهزینه ارائه میشود، مراجعه مردم از نیاز واقعی، کمتر است. بنابراین چنین شرایطی نشان میدهد که عدم مراجعه به مراکز درمانی فقط به مسائل اقتصادی محدود نمیشود.»
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت گفت: «نقش مسائل اقتصادی برای عدم مراجعه در شهرهای بزرگ مانند تهران نسبت به سایر مسائل پررنگتر است. در مناطق کمتر برخوردار که بخش مهمی از مشکل در حوزه سلامت روان نیز در این مناطق وجود دارد، نبود سواد سلامت روان مناسب و انگ اختلالات روانپزشکی، مساله مهمتری نسبت به مسائل اقتصادی برای مراجعه مردم است.»
شالبافان درباره پوشش بیمهای موجود خدمات روانپزشکی و روانشناسی اعلام کرد: «خدمات روانپزشکی و روانشناختی در مراکز دولتی تحت پوشش بیمههای پایه هستند. ویزیتهای روانپزشکی بخش خصوصی نیز تحت پوشش بیمه پایه قرار دارد اما میزان پوشش به نحوی نیست که بخش قابلتوجهی را پوشش دهد و خدمات روانشناختی به پوشش بیمهای بیشتر نیاز دارد. البته قیمت تعرفهها در ارتباط با معاونت درمان وزارت بهداشت و شورای عالی بیمه است؛ براساس اطلاعاتی که در دسترس دارم، تلاشهایی شکل گرفته که پوشش بیشتر خدمات رواشناختی شکل گیرد.»
او درباره چگونگی پوشش بیمهای خدمات روانپزشکی و روانشناختی توضیح داد: «پوشش بیمهای میبایست موثر و پایدار باشد؛ چرا که خدمات روانپزشکی و روانشناختی طولانیمدت محسوب میشوند. شرایط بیماران به نحوی نیست که طی یک تا چند جلسه بهبود کامل یابند. پیشنهاد کارشناسان حوزه خدمات سلامت روان این است که تعرفهها به صورت واقعبینانه و علمی تعیین شوند، چرا که سرمایهگذاری به موقع در خدمات پیشگیرانه میتواند از هزینههای سنگین درمانهای بعدی جلوگیری کند.»
شالبافان درباره ضرورت سرمایهگذاری در حوزه روان گفت: «منابعی که دولت برای خدمات روانشناسی و روانپزشکی هزینه میکند، هزینه به حساب نمیآیند؛ بلکه سرمایهگذاری است. اگر یک بیماری یا اختلال روانپزشکی به موقع تشخیص و درمان شود، از هزینههای آینده مانند بستری در مراکز درمانی، بروز مشکلات برای خود و خانواده و تشدید بیماری جلوگیری میکند. اگر در مراحل اولیه و پیشگیرانه اختلالات روان به صورت مناسب هزینه کنیم از بسیاری مشکلات جلوگیری کردهایم. تجربه کشورهای پیشرفته نشان میدهد که تمرکز بر خدمات پیشگیرانه سبب کاهش هزینههای کمرشکن در مراحل بعدی میشود و اهمیت سرمایهگذاری صحیح در سلامت روان را برجسته میکند.»
