برای تأمین نیازهای درمانی کشور، اهدای خون باید ۱۵ درصد افزایش یابد

بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با اشاره به چالش تأمین خون بیماران تالاسمی در برخی استان‌ها گفت: «در برخی استان‌های کشور با تمرکز بالای بیماران تالاسمی مواجه هستیم، در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان، مازندران و گیلان، بخش عمده‌ای از خون و فرآورده‌های خونی تأمین‌شده، مستقیماً برای مصرف بیماران خاص اختصاص می‌یابد.» 

او اضافه کرد: «نیاز به خون در برخی استان‌ها ثابت نیست و به عواملی مانند تعداد اعمال جراحی یا میزان حوادث و سوانح بستگی دارد، اما در استان سیستان و بلوچستان شرایط متفاوت است؛ به‌طوری‌که حدود ۳ هزار و ۵۰۰ بیمار تالاسمی در این استان وجود دارد که هرکدام ماهانه به ۲ تا ۳ واحد خون نیاز دارند. این بدان معناست که حدود ۷ هزار واحد خون در ماه باید صرف بیماران تالاسمی این استان شود.» 

او با اشاره به مشکلات اجرایی در تأمین هم‌زمان خون برای بیماران گفت: «معمولاً بیماران تالاسمی هنگام مراجعه به مراکز درمانی باید دو واحد کیسه خون دریافت کنند و این میزان برای آن‌ها پیش‌بینی می‌شود، اما در شرایط خاص و اورژانسی، مانند افزایش حوادث ترافیکی یا بروز عوارض زایمانی، ناچار به اولویت‌بندی هستیم.» 

یکتاپرست ادامه داد: «در این مواقع از بیماران تالاسمی درخواست می‌شود یک واحد خون دریافت کرده و برای دریافت واحد دوم، دو تا سه روز بعد مراجعه کنند تا بتوانیم خون مورد نیاز بیماران اورژانسی را در لحظه تأمین کنیم. این موضوع به‌دلیل طولانی بودن مسیرها و سختی رفت‌وآمد، موجب نارضایتی بیماران می‌شود، چرا که ترجیح می‌دهند تمام فرآورده خونی خود را در یک نوبت دریافت کنند.» 

۳۰ درصد نیروی انسانی سازمان انتقال خون به مراکز درمانی دیگر رفته‌اند

او با تأکید بر کمبود منابع در سازمان انتقال خون گفت: «برای پوشش کامل نیازهای درمانی کشور، باید حداقل ۱۵ درصد به آمار اهدای خون اضافه شود. تحقق این هدف نیازمند بودجه، زیرساخت و نیروی انسانی است. در حال حاضر نزدیک به ۳۰ درصد از نیروهای انسانی سازمان انتقال خون به دلیل شرایط بهتر پرداختی، به مراکز درمانی دیگر رفته اند و این مسئله فشار مضاعفی بر مجموعه وارد کرده است.» 

معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با اشاره به کاهش اهدای خون در فصل سرما گفت: «در این مقطع از سال، عواملی مانند سرمای هوا، تعطیلی‌ها و آلودگی هوا باعث کاهش چشمگیر مراجعه برای اهدای خون می‌شود. با وجود اینکه تمامی پایگاه‌های انتقال خون فعال هستند، اما مراجعه کاهش پیدا می‌کند.» 

او اضافه کرد: «اهدای خون به‌طور مستقیم تحت تأثیر شرایط اجتماعی قرار دارد و برخلاف بسیاری از خدمات درمانی، بیشترین تأثیر را از تعطیلی‌ها و شرایط آب‌وهوایی می‌پذیرد.» 

میانگین سنی اهداکنندگان خون در کشور بالای ۳۵ سال است

یکتاپرست در ادامه با اشاره به ترکیب سنی اهداکنندگان خون گفت: «میانگین سنی اهداکنندگان در کشور بالای ۳۵ سال است و برنامه‌ریزی‌هایی برای جذب گروه‌های سنی پایین‌تر، از جمله جوانان، دانشجویان و همچنین زنان در دستور کار داریم.» 

او با بیان اینکه مشارکت زنان در اهدای خون بسیار پایین است، گفت: «در حال حاضر تنها حدود ۵ درصد اهدای خون در کشور توسط زنان انجام می‌شود، در حالی که در کشورهایی مانند ترکیه این رقم به ۳۵ درصد می‌رسد. باورهای نادرست و کمبود زیرساخت‌های مناسب از جمله دلایل اصلی این مسئله است.» 

در بسیاری از پایگاه‌ها فضای مناسب برای اهدای خون زنان وجود ندارد

معاون اجتماعی سازمان انتقال خون گفت: «مشارکت زنان می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه و فرهنگ‌سازی اهدای خون داشته باشد. به همین منظور، برنامه‌هایی در حوزه فرهنگ‌سازی، اطلاع‌رسانی و بهبود زیرساخت‌ها در حال تدوین است، چرا که در بسیاری از پایگاه‌ها فضای مناسب برای اهدای خون بانوان وجود ندارد.» 

او گفت: «امیدواریم این برنامه‌ها از ابتدای سال ۱۴۰۵ وارد فاز اجرایی شود. مطالبات بیماران تالاسمی کاملاً به‌حق است و تأمین خون مورد نیاز آن‌ها وظیفه سازمان انتقال خون است. وعده‌هایی نیز از سوی وزیر بهداشت و معاونت توسعه وزارت بهداشت برای بهبود زیرساخت‌ها داده شده و امیدواریم شرایط به‌تدریج بهبود یابد.» 

یکتاپرست تأکید کرد: «این کمبودها موضوع تازه‌ای نیست و ارتباطی با اتفاقات اخیر ندارد. هر سال در فصل سرما با کاهش محسوس اهدای خون مواجه هستیم و این بازه زمانی همواره از حساس‌ترین دوره‌ها برای سازمان انتقال خون به شمار می‌رود.»