نامه میدری به وزیر اسبق کار آمریکا؛ چهره آمریکا چگونه نزد ایرانیان تغییر کرد؟

«احمد میدری»، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ایران در پاسخ به یادداشت «رابرت ریچ»، به او نامه‌ای نوشته که متن آن امروز جمعه اول اسفندماه ۱۴۰۴ در هفته‌نامه نیوزویک  منتشر شده است. متن کامل نوشته میدری در پی می‌آید:

استاد محترم جناب آقای  رابرت ریچ

سلام بر شما

با پیام یادداشت هشدار دهنده  شما؛ «ترامپ تهدیدی علیه تمدن است» در گاردین، به تاریخ ۱۶ دی‌ماه  کاملا موافقم. وظیفه  جامعه متمدن دفاع از مظلوم در برابر ظالم است. در ادبیات دینی  این امر به عنوان یک دستور آمده است «‌کونو للمظلوم عونا» یاور مظلومان باشید. 

 آمریکایی که مردم ایران قبل از جنگ جهانی دوم می‌شناختند جامعه‌ای متمدن بود. پس از انقلاب مشروطه (۱۹۰۵) اولین خزانه‌دار ایران یک آمریکایی بود،  ویلیام مورگان شوستر سوم (William Morgan Shuster III؛ ۲۳ فوریه ۱۸۷۷ – ۲۶ مه ۱۹۶۰) که در سال ۱۹۱۱ به عنوان خزانه‌دار کشور به استخدام دولت ایران درآمد. آمریکائی دیگر، آرتور میلسپو (Arthur Millspaugh؛ ۲۳ مارس ۱۸۸۳ – ۱۹۵۵) بود او  حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سال‌های ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. می‌دانید خزانه‌دار محرم اسرار یک کشور است که نشان از اعتماد ایرانی ها به آمریکایی‌های آن دوره دارد.

از سروده‌های ماندگار انقلاب مشروطه نوحه‌ای است که در ایام عاشورا  مخصوصا در جنوب ایران می‌خوانند: نوحه سیصد گل سرخ یک گل نصرانی. این شعر به یاد شهادت سیصد ایرانی و یک آمریکایی که در تبریز در مقابل استبداد ایستادگی کردند سروده شد. در این سرود با آهنگی حزن‌انگیز عزاداران امام حسین (ع) زمزمه می‌کنند:

سیصد گل سرخ یک گل نصرانی ما را از چه می‌ترسانی

گر ز سر بریده می‌ترسیدیم در محفل عاشقان نمی‌رقصیدیم

 گل نصرانی فردی بنام هُوارد کانْکْلین بَسْکِرْویل (انگلیسی: Howard Conklin Baskerville؛ ۱۰ آوریل ۱۸۸۵ – ۱۹ آوریل ۱۹۰۹) معلم آمریکاییِ مدرسه مموریال تبریز بود که در جریان جنبش مشروطه و تلاش برای شکستن محاصرهٔ تبریز کشته شد. او را «معلم فرمانده» لقب دادند و سه هزار نفر در تشییع جنازه اش  شرکت کردند. 

چهره‌ای که تا قبل از جنگ جهانی و قبل از کودتای ۱۳۳۲ مردم ایران از آمریکا می شناختند چهره‌ای بود که فرهیختگانی مانند شوستر و َسْکِرْویل در ذهن ایرانیان ساخته بودند. 

اما نزدیک به هشتاد سال است،  که ایرانیان و بسیاری از مردم جهان آمریکای دیگری می‌شناسند. ایران تنها کشوری نیست که آمریکا با کودتا در آن دست به مداخله زد شمار این کشورها حدود ۲۵ کشور است. ‌مداخلات و جنگ‌هایی مانند ویتنام و کشتار کودکان در غزه و امروز حمله به ونزوئلا و  برنامه‌هایی که  برای گرینلند، کلمبیا، مکزیک، نوار غزه و حتی کانادا طراحی شده است از آمریکا کشوری ظالم و به عبارت مرسوم در ایران جهانخوار ساخته است.

یادداشت شما به‌درستی خطر توحش و دور شدن از انسان متمدن را امری فزآینده ترسیم کرده است. از هوش مصنوعی گرفته تا تمرکز قدرت اقتصادی و سیاسی جامعه بشری را در معرض بربریت قرار داده است. ایستادگی ملت و حکومت ایران در برابر فشارهای آمریکا برای جلوگیری از همین خطر بزرگ است. مردم ما در برابر تحریم های ظالمانه آمریکا و همه توطئه ها ایستادگی کرده و می کنند چرا که می‌دانند تسلیم گاهی اوقات پایان صلح و آغاز جنگ‌های بزرگ است. همه بشر باید از تحریم آلمان پس از جنگ جهانی اول درس بزرگی می‌آموختند که تسلیم و تحریم ملتی بزرگ می تواند بستر یک جنگ بزرگ خانمان‌سوز بشری باشد. ملت آلمان را با کمال وقاحت تحریم کردند و فریادهای‌ جان مینارد کینز در کتاب پیامدهای اقتصادی صلح را نشنیدند. او چقدر زیبا  و اسفناک صحنه عهدنامه ورسای را ترسیم می‌کند:

«نشست پاریس مانند یک کابوس بود، بی تفاوتی حضار نسبت به تحقیر و تخریب یک تمدن وحشت‌آور بود.  در پس این تحریم و تحقیر ها فاجعه ای بزرگ در پیش است. احساساتی در صورت ویلسون و کلمانسو دیده نمی‌شد و به راحتی دستور به غارت و تخریب می‌دادند و من احساس می‌کردم در تئاتر های تراژیک پاریس هستم. همه عناصر یک تراژدی تاریخی وجود داشت مظلومیت، بی‌تدبیری، توحش و جنایت.» ( مقدمه کتاب پیامدهای اقتصادی صلح)

تصویری که کینز از ژرژ کلمانسو، نخست‌وزیر فرانسه و  توماس وودرو ویلسون، رئیس‌جمهور ایالات متحده آنزمان ترسیم می‌کند همان چهره امروز دونالد ترامپ است. گویا همه در یک بازی تئاتر مشغول یک کمدی تراژیک (‌طنز مصیبت‌بار) هستند. جان آدم‌ها را به سخره گرفته‌اند.

ایرانی‌ها خطای کودتای ۲۸ مرداد و واکنش آلمانی‌ها به تحریم‌ها  را تکرار نخواهند کرد. براین باوریم که خون را با خون نمی‌توان شست و باید صلح طلب باقی ماند اما به سازشی هم  تن نمی‌دهیم که بستر جنگ های بزرگ‌تر باشد. نمی‌دانید زمانی که دولت ما با دولت آمریکا مشغول مذاکره بود و اسرائیل با پشتوانه آمریکا ترور و جنگ را آغاز کرد، چه تصویر زشتی از این دولت در ذهن مردم حک شد، براستی چقدر وحشیانه است که در میز مذاکره بنشینی و نقشه ترور و جنگ را طراحی کنی.

تلاش برای نجات بشریت از خطری که شما آن را گوشزد کرده‌اید تلاشی اخلاقی است. روندهای اقتصادی و سیاسی بشر را در پرتگاه قرار داده است و ریسمان اخلاق، ابزار همه پیامبران و مصلحان می تواند نجات بخش باشد. امیدواریم با تکیه بر اخلاق بتوانیم روندهای کنونی را متوقف و مسیر تازه‌ای بگشاییم.

خدا نگهدار شما